-->



404

We Are Sorry, Page Not Found

Apologies, but the page you requested could not be found.

Home Page
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą nagłówki. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą nagłówki. Pokaż wszystkie posty

28 lut 2022

PP49 Wojna w Ukrainie

Posłuchaj

Przeczytaj

Cześć. Ja nazywam się Przemek, a to jest kolejny odcinek Podcastu polskiego. To jest podcast dla osób, które uczą się polskiego i chcą popracować nad rozumieniem ze słuchu i nad wzbogaceniem słownictwa. Dla tych osób, które chcą mieć kontakt z żywym, mówionym językiem.

Dzisiaj przygotowałem kolejny odcinek z serii Nagłówki. Zapraszam do słuchania.

Wojna w Ukrainie. Powstrzymano szturmy Rosjan na Kijów. Dziś rozmowy pokojowe.

wojna 

to według “Innego słownika języka polskiego”: zorganizowana walka zbrojna między państwami, narodami lub grupami społecznymi, trwająca dłuższy czas, prowadzona zwykle w celu zdobycia panowania na określonym terytorium. Po angielsku: war

W czasie, kiedy nagrywam ten podcast trwa wojna Rosji z Ukrainą. Możemy też powiedzieć wojna między Rosją a Ukrainą albo wojna rosyjsko-ukraińska. Inne przykłady:

  • II wojna światowa trwała sześć lat.
  • Przez kilka lat kraj ogarnięty był wojną domową.
  • Niektórzy eksperci mówią, że grozi nam powrót do zimnej wojny.
  • Talibowie nawołują do świętej wojny.

w Ukrainie

Ukraina to oczywiście nazwa państwa graniczącego z Polską od wschodu. Niektórzy językoznawcy za bardziej poprawną formę uważają “na Ukrainie”. Skąd ta różnica? Wynika ona z tradycji historycznej. Dlatego spotkacie się częściej ze sformułowaniem “Jadę na Ukrainę” albo “Kilka lat mieszkałem na Ukrainie”. Jest kilka państw, z nazwami których używamy zwyczajowo przyimka “na”. Oto one:

  • Białoruś - jadę na Białoruś, mieszkam na Białorusi
  • Litwa - jadę na Litwę, mieszkam na Litwie
  • Łotwa - jadę na Łotwę, mieszkam na Łotwie
  • Słowacja - jadę na Słowację, mieszkam na Słowacji
  • Węgry - jadę na Węgry, mieszkam na Węgrzech

powstrzymano szturmy Rosjan 

powstrzymać to: nie dopuścić kogoś do posuwania się naprzód albo sprawić, że zrezygnuje ze swoich zamiarów. Po angielsku powiemy: to stop, to deter.

Przykłady użycia:

  • Jak Marek się na coś uprze, to nic go nie powstrzyma.
  • Rodzice Anki chcieli ją powstrzymać przed ślubem z Adamem.
  • Mieszkańcy miasta przez kilka dni próbowali powstrzymać ataki wroga, ale w końcu ulegli.

szturm - to skoncentrowany i bezpośredni atak na przeciwnika lub należące do niego miasto. Po angielsku powiemy: assault.

Przykłady:

  • Grupa partyzantów przypuściła szturm na pozycje wroga.
  • Szturm na miasto był bardzo zaciekły, ale udało się je obronić.

Kijów

to polska wersja nazwy stolicy Ukrainy

dziś 

to krótka wersja słowa: dzisiaj

rozmowy pokojowe

Jeśli chodzi o to słowo, to w liczbie pojedynczej rozmowa oznacza dłuższą wymianę zdań między co najmniej dwiema osobami, zwłaszcza w sytuacji nieoficjalnej. Liczba mnoga to oczywiście: rozmowy.

Słowa: rozmowy używamy też na oficjalne dyskusje mające doprowadzić do załatwienia jakiejś sprawy. Tak jak w naszym przykładzie: Dziś rozmowy pokojowe. Choć nie ma tutaj czasownika, to możemy się domyślić, że chodzi o zdanie: Dziś odbędą się rozmowy pokojowe. Albo: Dziś rozpoczną się rozmowy pokojowe. Albo też: Dziś zaplanowano rozmowy pokojowe. Albo tym podobne.

pokojowe

to przymiotnik w liczbie mnogiej dla podmiotów niemęskoosobowych. Gdybyśmy mieli grupę mężczyzn, to powiedzielibyśmy: pokojowi, np. malarze pokojowi.

Formy liczby pojedynczej to:

- pokojowy: Proces pokojowy na Bliskim Wschodzie jest według wielu specjalistów niemożliwy do przeprowadzenia.

- pokojowa: Dzisiaj odbędzie się w centrum Warszawy pokojowa manifestacja nauczycieli.

- pokojowe: Mimo wielu lat spędzonych w więzieniu, Nelson Mandela przez całe życie wykazywał wobec wszystkich pokojowe nastawienie.

Tym słowem kończymy dzisiejszy odcinek. Na koniec przeczytam jeszcze raz cały nagłówek:

Wojna w Ukrainie. Powstrzymano szturmy Rosjan na Kijów. Dziś rozmowy pokojowe

To tyle na dzisiaj. Dajcie znać, jak wam się podobał dzisiejszy odcinek. Prześlijcie link komuś kto też uczy się polskiego. A jeśli nie chcecie przegapić żadnego odcinka, polubcie profil Podcastu polskiego na Facebooku. Zerknijcie też na Instagram. Linki znajdziecie na blogu.

Do usłyszenia!

(Fot. Katie Godowski z Pexels)

12 lut 2022

PP48 Europa łagodzi restrykcje

Chłopak w maseczce siedzi na murku

Posłuchaj

Przeczytaj

Cześć. Ja się nazywam się Przemek, a to jest kolejny odcinek Podcastu polskiego. To jest podcast dla osób, które uczą się polskiego i chcą popracować nad rozumieniem ze słuchu i nad wzbogaceniem słownictwa. Dla tych osób, które chcą mieć kontakt z żywym, mówionym językiem.

Dzisiaj przygotowałem kolejny odcinek z serii Nagłówki. Zapraszam do słuchania.

Europa łagodzi restrykcje. Hiszpania znosi obowiązek noszenia maseczek w otwartych przestrzeniach


Europa 

to oczywiście nazwa kontynentu. Znacie nazwy pozostałych? Powtórzmy je sobie: Ameryka Północna, Ameryka Południowa, Azja, Afryka, Australia, Antarktyda.


łagodzi restrykcje

łagodzić - to po angielsku: to ease, to sooth. W tym przypadku mówimy o łagodzeniu restrykcji. Możemy też łagodzić na przykład ból, napięcie albo dwie skłócone osoby.

restrykcje

w liczbie pojedynczej powiemy: restrykcja, co na angielski przetłumaczymy oczywiście jako: restriction. Zwykle używamy tego słowa w liczbie mnogiej. Ostatnio używamy go częściej, a to z uwagi na pandemię COVID-19. Co chwilę słyszymy albo czytamy o jakichś restrykcjach wprowadzanych albo przeciwnie - znoszonych przez władze. Do tej pory restrykcje były słowem raczej książkowym, fachowym, a w życiu codziennym używaliśmy ograniczenie, ograniczenia.

Oto kilka przykładów:

  • Dania jako pierwszy kraj w Unii Europejskiej zniosła wszystkie restrykcje związane z pandemią.

Lub

  • Dania jako pierwszy kraj w Unii Europejskiej zniosła wszystkie ograniczenia związane z pandemią.
  • Włosi łagodzą restrykcje.

Lub

  • Włosi łagodzą ograniczenia.
  • Złagodzenie restrykcji handlowych byłoby korzystne dla wszystkich zainteresowanych.
  • Przez wiele lat Iran był obłożony wszelkimi restrykcjami gospodarczymi i finansowymi.

Hiszpania 

to nazwa kraju, który leży na Półwyspie Iberyjskim, a którego stolicą jest Madryt.


znosi obowiązek 

znosić - ten czasownik ma w języku polskim wiele znaczeń, m.in.: to bear, to endure, to abolish. W naszym nagłówku mamy do czynienia z tym ostatnim. Na przykład:

  • Kara śmierci została zniesiona wiele lat temu.
  • Niewolnictwo w Skandynawii zniesiono w XIX (czternastym) wieku.
  • Kalifornia zniosła zakaz małżeństw między osobami tej samej płci w 2008 roku.
  • W Polsce wiele lat temu zniesiono obowiązkową służbę wojskową.

obowiązek - to po angielsku: duty, obligation


noszenia maseczek 

noszenie - to słowo w języku polskim to rzeczownik; w angielskim nazwiemy je Gerund i przetłumaczymy jako “carrying”. W polskim słowo to jest rodzaju nijakiego i odmienia się według wzoru odmiany nijakiej. Przykłady:

  • Noszenie mini jest w tym sezonie niemodne.
  • Znudziło mi się noszenie długich włosów. Jutro idę do fryzjera i je zetnę.
  • W naszym biurze zakazane jest noszenie bluzek na ramiączkach.

maseczki to oczywiście po angielsku mask. W języku polskim używamy słowa, które gramatycznie rzecz biorąc jest zdrobnieniem od: maska. Maska, maseczka.


w otwartych przestrzeniach

otwarte - to imiesłów od słowa otworzyć. Imiesłów pełni tutaj funkcję przymiotnika: jakie przestrzenie? otwarte. A zatem mamy tutaj rodzaje, na przykład:

  • Zostawiłem otwarty samochód. Muszę wrócić i go zamknąć
  • Ta kawiarnia jest w sobotę otwarta od dziesiątej.
  • Niemcy prowadzą w miarę otwartą politykę imigracyjną
  • Jutro organizujemy otwarte spotkanie z autorem tej książki.
  • Jesteśmy otwarci na nowe pomysły.
  • Sklepy są w sobotę otwarte od dziesiątej.

przestrzenie

w liczbie pojedynczej powiemy: przestrzeń. Uwaga, mimo że wyraz też kończy się na spółgłoską jest on rodzaju żeńskiego. Dlatego powiemy: otwarta przestrzeń. Zobaczmy inne przykłady:

  • Między nami jest wielka przestrzeń.
  • W moim mieście brakuje mi zielonych przestrzeni.
  • Uwielbiam te doliny, tyle tutaj przestrzeni.

Tym słowem kończymy dzisiejszy odcinek. Na koniec przeczytam jeszcze raz nagłówek:

Europa łagodzi restrykcje. Hiszpania znosi obowiązek noszenia maseczek w otwartych przestrzeniach.

To tyle na dzisiaj. Dajcie znać, jak wam się podobał dzisiejszy odcinek. Prześlijcie link komuś kto też uczy się polskiego. Jeśli nie chcecie przegapić żadnego odcinka, polubcie profil Podcastu polskiego na Facebooku. Zerknijcie też na Instagram. Linki znajdziecie na blogu.

Do usłyszenia!

(Fot. Sahil Malik - Unsplash)

20 sty 2022

PP45 Burze śnieżne przechodzą przez Polskę



Posłuchaj

Przeczytaj

Cześć. Ja się nazywam się Przemek, a to jest kolejny odcinek Podcastu polskiego. To jest podcast dla osób, które uczą się polskiego i chcą popracować nad rozumieniem ze słuchu i nad wzbogaceniem słownictwa. Dla tych osób, które chcą mieć kontakt z żywym, mówionym językiem.

Dzisiaj przygotowałem kolejny odcinek z serii Nagłówki. Zapraszam do słuchania.

W całym kraju są trudne warunki pogodowe. Przez Polskę przechodzą burze śnieżne.

Prześledźmy poszczególne wyrażenia i słowa użyte w tym nagłówku.

w całym kraju 
cały - po angielsku powiemy “whole, entire”, na przykład:
  • Rano miałem ochotę na coś słodkiego. Zjadłem całą czekoladę.
  • Nie udało mi się wczoraj obejrzeć całego filmu. Dzisiaj dokończę.
  • Całą książkę przeczytałem w dwa dni. Bardzo mnie wciągnęła.
  • Julia Roberts jest znana na całym świecie.

kraj - to po angielsku “land, country”
W języku polskim zwykle słowo “kraj” oznacza to samo co “państwo”. Rzadziej bywa używane w znaczeniu mniejszego terytorium. Oto przykłady użycia słowa “kraj” w znaczeniu “państwo”.
  • Unia Europejska składa się z 27 krajów.
  • Agata wyjechała z kraju, kiedy miała 5 lat.
  • Podajemy najnowsze wiadomości z kraju i z zagranicy.
  • Chiny są jednym z najszybciej rozwijających się krajów.
Słowo “kraj” możemy też użyć w nieco innym znaczeniu, np.:
  • Ptaki odleciały już do ciepłych krajów.
  • Wolę spędzać wakacje w ciepłych krajach.
W tych dwóch zdaniach nie mamy na myśli państw, ale raczej miejsca, gdzie jest bardzo ciepło.
Mamy też w języku polskim przysłowie “Co kraj, to obyczaj” - One man`s meat is another man`s poison”. Tutaj nie mamy na myśli państwa, ale raczej ludzi zamieszkujących na różnych terenach. Co kraj, to obyczaj.
 
Następne słowo to:
trudne - difficult, hard
To przymiotnik, czyli słowo, które służy nam do opisywania jakiejś cechy. W języku polskim mamy trzy formy w liczbie pojedynczej: trudny w rodzaju męskim, trudna w rodzaju żeńskim i trudne w rodzaju nijakim. W liczbie mnogiej są dwie formy: męskoosobowa - trudni oraz niemęskoosobowa - trudne. Zwróćcie uwagę, że forma niemęskoosobowa jest taka sama jak forma nijaka. Oto przykłady:
  • Drużyna, z którą dzisiaj gramy to bardzo trudny przeciwnik.
  • Mam trudną sprawę do załatwienia. Mam nadzieję, że mi się uda.
  • To było bardzo trudne zadanie, ale wykonałem je przed czasem.
  • Dzisiaj przychodzą sami trudni klienci.
  • Kiedy wybuchła wojna dla wielu rodzin zaczęły się bardzo trudne czasy.
 
warunki pogodowe
warunki - po angielsku powiemy “conditions”
To słowo ma kilka znaczeń. Kiedy mówimy o warunku, mamy na myśli, że jeśli coś się zdarzy albo coś zrobimy, to wtedy nastąpi jakaś inna akcja W tym znaczeniu używamy tego słowa zarówno w liczbie pojedynczej, czyli “warunek”, jak i mnogiej, czyli “warunki”, np.
  • Kupię ci elektryczną hulajnogę pod warunkiem, że zdasz ten egzamin.
  • Jeśli chcesz pracować w naszej firmie, musisz spełnić kilka warunków.
  • Pojedziemy w te wakacje do Hiszpanii pod warunkiem, że linie lotnicze wznowią loty do tego kraju.
Natomiast jedynie w liczbie mnogiej używamy tego słowa na wyrażenie sytuacji lub okoliczności, w których coś się znajduje lub dzieje, np.:
  • W dzieciństwie mieszkali w bardzo złych warunkach.
  • Na poligonie panowały spartańskie wręcz warunki.
  • W warunkach naturalnych ten gatunek rośnie tylko w Amazonii.
 
pogodowe - to przymiotnik od słowa “pogoda”, czyli weather
Stąd warunki pogodowe to po angielsku “weather conditions”
 
przechodzą 
czasownik ten w bezokoliczniku brzmi: przechodzić, czyli po angielsku powiemy “to pass, to cross, to cross over”. Zwykle używamy go z przyimkiem “przez”, ale też “z” lub “do”. Czasownik ten jest tutaj użyty w formie niedokonanej, czyli koncentrujemy się na działaniu, na procesie, a nie na wyniku tego działania, np.:
  • Przez jezdnię przechodzimy na zielonym świetle.
  • Na dalszą część zajęć przechodzimy do sali warsztatowej.
  • Dzisiejsza demonstracja będzie przechodziła głównymi ulicami centrum miasta.
Słowa tego używamy nie tylko w znaczeniu dosłownym, kiedy rzeczywiście idziemy, ale możemy go też użyć w przenośni. Tak właśnie jest użyte w naszym dzisiejszym nagłówku: przechodzą przez Polskę. Mówimy o burzach, a one przecież nie idą przez cały kraj. Oznacza to, że przemieszczają się.
 
burze śnieżne
burza to po angielsku “storm”
Kiedy jest burza to zwykle pada ulewny deszcz, gęsty śnieg lub grad, wieje bardzo silny wiatr, słychać grzmoty, a czasem na niebie pojawiają się błyskawice.
śnieżna oznacza tutaj, że to burza ze śniegiem, po angielsku powiemy zatem “snowstorm”
Inne przykłady użycia słowa “burza”:
  • Niebo pokryły ciemne chmury, zanosi się na burzę.
  • Burza w górach może być bardzo niebezpieczna.
  • Na jutro zapowiadają burze z gradem.
Jeśli jesteśmy na pustyni, to także może nas spotkać burza, tyle że piaskowa.
Mówimy też o “burzy w szklance wody”, czyli “a storm in a teacup”. Mamy wtedy na myśli awanturę z błahego powodu.

Tym powiedzeniem kończymy dzisiejszy odcinek. Mam nadzieję, że spodobało wam się takie wplatanie przysłów i powiedzeń. Ubarwiają one język i czynią go bogatszym.

To tyle na dzisiaj. Dajcie znać, jak wam się podobał dzisiejszy odcinek. Dajcie łapkę w górę, zostawcie komentarz. Prześlijcie link komuś kto też uczy się polskiego.

Jeśli nie chcecie przegapić żadnego odcinka, polubcie profil Podcastu polskiego na Facebooku. Zerknijcie też na Instagram.

Linki znajdziecie na blogu.
Do usłyszenia!

(Fot. Colin Lloyd - Unsplash)

15 gru 2021

PP41: Inflacja w listopadzie

 


Posłuchaj

Przeczytaj


Cześć. Witam w kolejnym odcinku Podcastu polskiego - audycji dla tych wszystkich, którzy uczą się polskiego i chcą popracować nad rozumieniem ze słuchu i nad wzbogaceniem słownictwa. Oto dzisiejszy nagłówek: Inflacja w listopadzie wyniosła 7,8 proc. (siedem i osiem dziesiątych) procent - poinformował Główny Urząd Statystyczny. To najwyższy poziom od początku 2001 (dwa tysiące pierwszego) roku. Prześledźmy znaczenie kolejnych słów i sformułowań. inflacja to spadek wartości pieniądza i związany z tym wzrost cen. Oto przykłady:
  • Inflacja w tym miesiącu przekroczyła 5 procent.
  • Na koniec marca inflacja spadła do 3 procent.
  • Nowy rząd Argentyny zapowiada walkę z galopującą inflacją.
w listopadzie 
listopad - to nazwa jedenastego miesiąca roku Przypomnijmy sobie przy okazji nazwy wszystkich miesięcy: styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień. W dzisiejszym przykładzie jest zdanie w listopadzie. Przyimek “w” służy do określania czegoś w miejscu lub czasie. W tym przypadku mówimy o czasie. Spróbujmy użyć go z pozostałymi nazwami miesięcy:
  • styczeń - w styczniu
  • luty - w lutym
  • marzec - w marcu
  • kwiecień - w kwietniu
  • maj - w maju
  • czerwiec - w czerwcu
  • lipiec - w lipcu
  • sierpień - w sierpniu
  • wrzesień - we wrześniu
  • październik - w październiku
  • listopad - w listopadzie
  • grudzień - w grudniu
Jak zauważyliście, jeśli chodzi o wrzesień nie mówimy w wrześniu, taka zbitka nie brzmi ładnie. Dla łatwości wymowy, dla ładniejszego brzmienia mówimy we wrześniu.
wyniosła Mamy tutaj trzecią osobę liczby pojedynczej w czasie przeszłym dokonanym. Inflacja, czyli ona, wyniosła. Bezokolicznik to wynieść. Generalnie słowo wynieść oznacza po angielsku carry out, carry away, ale w tym przypadku tłumaczymy jako to stay at albo lepiej to reach a point of. Idźmy dalej. 7,8 procent Można powiedzieć właśnie tak: siedem i osiem dziesiątych procent albo: siedem przecinek osiem dziesiątych procent. Tak przedstawiamy dane ułamkowe w języku polskim. W takim znaczeniu, w zestawieniu z liczebnikiem, słowo procent nie odmienia się. A zatem mówimy:
  • Bank dał mi pożyczkę na 10 procent.
  • Inflacja przekroczyła 15 procent.
  • Jeziora zajmują 20 procent powierzchni kraju.
poinformował informować - poinformować Myślę, że znaczenie tego czasownika jest jasne. Główny Urząd Statystyczny to w Polsce instytucja zajmująca się zbieraniem i udostępnianiem informacji statystycznych. najwyższy poziom poziom - to angielsku level najwyższy to przymiotnik, a konkretnie stopień najwyższy (czyli superlative) przymiotnika wysoki, a zatem po angielsku powiemy the highest. W języku polskim stopień najwyższy tworzymy od stopnia wyższego, dodając przedrostek naj-. Zobaczymy to na kilku przykładach:
  • wysoki - wyższy - najwyższy
  • bogaty - bogatszy - najbogatszy
  • niski - niższy - najniższy
  • piękna - piękniejsza - najpiękniejsza
O tym jak tworzymy stopień wyższy opowiem w jednym z kolejnych odcinków. Wróćmy teraz do rzeczownika poziom. Oto kilka przykładów:
  • Poziom życia w Polsce jest niższy od poziomu życia w Niemczech.
  • Po ostatnich ulewach podniósł się poziom wód w wieku rzekach.
  • Wysokość gór podajemy w metrach nad poziomem morza.
  • Na jakim poziomie jest twój angielski? Hm, na podstawowym.
od początku początek - to inaczej start lub punkt startu; punkt, w którym coś się zaczyna; moment, w którym coś zaczynamy robić. Zobaczmy parę przykładów:
  • Marzena narzeka od początku drogi.
  • Od początku swojej kariery Jacek był bardzo konsekwentny w tym co robi.
  • Pomyliłem się, muszę zagrać ten utwór od początku.
  • Spóźniliśmy się do kina i nie obejrzeliśmy tego filmu od początku.
  • Od początku nie wierzyłem w to, co opowiada.
2001 (dwa tysiące pierwszego) roku Liczebniki w języku polskim stwarzają sporo problemów. Nagram odcinek poświęcony ich stosowaniu. Na razie zapamiętajmy, że w przypadku liczb składających się z czterech cyfr (tak jak tutaj), a nie będących okrągłym tysiącleciem (1000, 2000, 5000), dwie pierwsze cyfry stoją zawsze w mianowniku, a pozostałe dostosowują swoją formę do przypadka. Na przykład:
  • Który mamy teraz rok? Dwa tysiące dwudziesty pierwszy. (mianownik)
  • W którym to było roku? W dwa tysiące dwudziestym pierwszym. (miejscownik)
  • Którego to było roku? Dwa tysiące dwudziestego pierwszego. (dopełniacz)
  • Zarchiwizowałem już dwa poprzednie lata. A co mam zrobić z dwa tysiące dwudziestym pierwszym? (narzędnik).
Jak widzimy, dwie pierwsze cyfry będące składowymi tego liczebnika stoją zawsze w mianowniku. Pozostałe dostosowujemy do wymaganego w danej sytuacji przypadka. ** I to było ostatnie słowo na dzisiaj. Na koniec jeszcze raz posłuchajmy całego nagłówka: Inflacja w listopadzie wyniosła 7,8 procent - poinformował Główny Urząd Statystyczny. To najwyższy poziom od początku 2001 roku. ** To tyle na dzisiaj. Jeśli nie chcesz przegapić żadnego odcinka, polub profil Podcastu polskiego na Facebooku. Zerknij też na Instagram. A dla tych, którzy chcą jeszcze więcej materiałów i są gotowi wesprzeć rozwój Podcastu, stworzyłem profil na Patreon, gdzie zamieszczam dodatkowe teksty i ćwiczenia. Linki znajdziesz na blogu. Do usłyszenia!

22 cze 2020

PP34: Piłkarz skazany za przemoc domową





Posłuchaj 

   

Przeczytaj
Cześć. Witam w kolejnym odcinku Podcastu polskiego - audycji dla tych wszystkich, którzy uczą się polskiego i chcą popracować nad rozumieniem ze słuchu i nad wzbogaceniem słownictwa.

Oto dzisiejszy nagłówek:
Jeden z najlepszych polskich piłkarzy w historii skazany za przemoc domową.

Prześledźmy znaczenie kolejnych słów i sformułowań.
jeden z najlepszych polskich piłkarzy 
jeden to liczebnik główny - one po angielsku
najlepsi - stopień najwyższy przymiotnika dobry w liczbie mnogiej. Zobaczmy jak się go tworzy. Zwykle do przymiotnika w rodzaju męskim, dodajemy końcówkę -szy. Bardzo często dochodzi do alternacji spółgłoski tematowej lub samogłoski. Na przykład: wysoki - wyższy, niski - niższy, ładny - ładniejszy. Z formy w stopniu wyższym (comparative) łatwo tworzymy stopień najwyższy (superlative), poprzedzając ją prefiksem naj-. Otrzymujemy:
  • wysoki - wyższy - najwyższy
  • niski - niższy - najniższy
  • ładny - ładniejszy - najładniejszy
W naszym przykładzie mamy przymiotnik najlepszy, który pochodzi od słowa dobry. Ale przecież one nie są podobne - powiecie. No, nie są, bo przymiotnik dobry tworzy stopień wyższy i najwyższy w sposób nieregularny:
dobry - lepszy - najlepszy
Ponadto w naszym przykładzie występuje forma najlepszych - to dopełniacz (Genitive), mówimy: jeden z najlepszych, jeden z całej grupy, jeden z nas. W takim przypadku używamy w języku polskim właśnie dopełniacza.

polskich piłkarzy 
w mianowniku powiedzielibyśmy polscy piłkarze
polscy - to liczba mnoga od polski - Polish
piłkarze to liczba mnoga od słowa piłkarz - football player.
Oto przykłady użycia tego słowa:
  • Piłkarzem roku FIFA w 2019 został Lionel Messi.
  • Robert Lewandowski jest najlepszym polskim piłkarzem ostatnich lat.
  • Jacek od dziecka marzył, żeby zostać piłkarzem.

w historii 
historia - po angielsku powiemy history. Słowo to jest poprzedzone przyimkiem ‘w’ (in, at, on - po angielsku) i użyte jest w miejscowniku (Locative). Tego przypadka używamy najczęściej, jak nazwa wskazuje, do umiejscawiania osób, obiektów czy zdarzeń w jakimś miejscu, czasie, kontekście. Oto przykłady:
  • Historia była jednym z moim ulubionych przedmiotów w szkole.
  • Kazimierz Wielki jest uznawany za jednego z największych królów w historii Polski.

skazany za przemoc domową
skazany - to imiesłów pochodzący od czasownika skazać - to condemn, to convict. Można skazać kogoś (biernik) za coś (znowu biernik) na coś (jeszcze raz biernik). Na przykład:
  • Sąd skazał Marka na 25 lat za zabójstwo brata.
  • Prezes firmy X został skazany za defraudację.

przemoc domowa 
przemoc - abuse, violence, to brutalne działanie, w którym ktoś stosuje siłę, żeby narzucić komuś swoją wolę lub wymusić coś na kimś albo żeby pokonać czyjś opór.
Oto przykłady:
  • Gdy inne metody zawiodły, władza sięgnęła po przemoc.
  • Władca często stosował przemoc, żeby złamać opór poddanych.
  • Wiele organizacji stara się pomagać kobietom - ofiarom przemocy domowej.

domowa - to przymiotnik od słowa dom - home
w naszym przykładzie mamy wyrażenie przemoc domowa - czyli home abuse, home violence. Inne przykłady:
Bardzo lubię domowe jedzenie.
  • Obydwoje z żoną pracujemy, potrzebna nam jest pomoc domowa.
  • Lubię spędzać wieczory w zaciszu domowym.

To było ostatnie słowo na dzisiaj. Na koniec jeszcze raz posłuchajmy całej informacji:
Jeden z najlepszych polskich piłkarzy w historii skazany za przemoc domową.

Przypominam, że wszystkie odcinki łącznie z transkrypcją znajdziecie na blogu Podcastpolski.pl

Dziękuję za uwagę. Do usłyszenia.

Photo: Kat J (Unsplash)

18 maj 2020

PP33: Jak Polacy spędzą tegoroczne wakacje?





Posłuchaj 

 

Przeczytaj
Cześć. Witam w kolejnym odcinku Podcastu polskiego - audycji dla tych wszystkich, którzy uczą się polskiego i chcą popracować nad rozumieniem ze słuchu i nad wzbogaceniem słownictwa.

Oto dzisiejszy nagłówek:
Jak Polacy spędzą tegoroczne wakacje? Oblężenie przeżywają domy na uboczu, caravaning i czarter jachtów.

Prześledźmy znaczenie kolejnych słów i sformułowań.
Jak
to przysłówek służący m.in. do zadawania pytań o to, w jaki sposób coś się dzieje, coś robimy, po angielsku powiemy how. Przykłady:
  • Jak chcesz to zrobić?
  • Jak sobie wyobrażasz naszą wspólną przyszłość?
  • Jak spędzisz nadchodzący weekend?

Polacy 
to oczywiście nazwa mieszkańców Polski, liczba pojedyncza: Polak; gdybyśmy chcieli użyć rodzaju żeńskiego, w liczbie pojedynczej powiemy Polka, w liczbie mnogiej - Polki.

spędzą
to trzecia osoba liczby mnogiej czasownika spędzić - to spend, to pass time. Mamy tu do czynienia z formą dokonaną, bo koncentrujemy się na rezultacie. Oto, dla przypomnienia, odmiana przez wszystkie osoby:
  • spędzę
  • spędzisz
  • spędzi
  • spędzimy
  • spędzicie
  • spędzą
Przypomnę, że w odmianie w czasie przyszłym prostym, który stosujemy odmieniając czasowniki dokonane, nie ma rozróżnienia na rodzaje, jest jedna forma dla wszystkich rodzajów.
Oto inne przykłady użycia tego czasownika:
  • Nie wiem jeszcze, jak spędzę tegoroczny urlop.
  • Spędziłem w tym domu bardzo szczęśliwe dzieciństwo.
  • Marek spędził wiele tygodni, przygotowując się do egzaminów.

tegoroczne 
to przymiotnik utworzony od sformułowania ten rok, używamy go chcąc podkreślić, że coś dotyczy albo wydarzy się w tym roku, po angielsku powiemy zatem this year's - this year’s holiday. Jako przymiotnik słowo to odmienia się przez rodzaj i liczbę. Popatrzmy na przykłady:
  • Tegoroczny sezon turystyczny będzie inny niż dotychczasowe. (rodzaj męski)
  • Tegoroczna susza spowoduje podwyżki cen warzyw. (rodzaj żeński)
  • Tegoroczne lato będzie bardzo upalne. (rodzaj nijaki)
  • Tegoroczni maturzyści zdawali tylko egzaminy pisemne. (liczba mnoga, rodzaj męskoosobowy)
  • Tegoroczne zbiory będą niższe o jedną trzecią niż ubiegłoroczne. (liczba mnoga, rodzaj niemęskoosobowy)

wakacje
to po angielsku holiday, w języku polskim używamy tego słowa albo w znaczeniu ogólnym, np.
  • Kiedy jedziesz na wakacje?
  • Ostatnie wakacje spędziłem w Turcji.
albo, jeśli mówimy o szkole, mamy na myśli wakacje letnie - summer holiday, np.
  • W tym roku wakacje zaczynają się 29 czerwca.
Jeśli uczniowie mają przerwę w nauce np. w grudniu, mówimy ferie zimowe albo ferie świąteczne, jeśli w marcu - ferie wiosenne albo ferie świąteczne. Nie używamy w tym przypadku słowa wakacje.

oblężenie przeżywają domy...
oblężenie to po angielsku siege, tutaj oczywiście słowo to jest użyte w znaczeniu przenośnym (figuratively)
Zwracam uwagę, że mamy w tym zdaniu inwersję podmiotu z orzeczeniem. W języku polskim konstrukcja zdania jest dość elastyczna. Zdanie to należy rozumieć jako domy przeżywają oblężenie.
Inne przykłady użycia słowa oblężenie:
  • Po 53 dniach oblężenia Turcy zdobyli Konstantynopol.
  • Oblężenie Stalingradu przez armię niemiecką trwało 900 dni.
przeżywają
to forma trzeciej osoby liczby mnogiej czasownika niedokonanego przeżywać. Forma dokonana to: przeżyć. Ma ono sporo znaczeń. Oto niektóre z nich według Słownika Języka Polskiego PWN:
  • przetrzymać jakieś wydarzenia, wypadki, nie stracić życia, znaleźć w sobie siły do zniesienia czegoś - po angielsku zazwyczaj: to survive, to go through;
  • doznać silnych emocji w związku z czymś, żywo zareagować na coś; przejąć się czymś, co powstało w świadomości, w wyobraźni - po angielsku: to experience;
  • przebyć, przetrwać jakiś czas - po angielsku: to go through;
  • zostać przy życiu dłużej od kogoś - po angielsku: to outlive someone, to live longer than someone
  • znaleźć się w jakimś stanie, doświadczyć czegoś - po angielsku: to experience.
W naszym zdaniu mamy do czynienia z tym ostatnim znaczeniem. 
Oto przykłady użycia czasownika przeżywać w różnych znaczeniach:
  • Anka bardzo przeżywa rozstanie z Andrzejem.
  • Marta przeżyła wypadek, ale cała jej rodzina zginęła.
  • Cała nasza rodzina przeżywa teraz trudne dni, od kiedy firma ogłosiła upadłość.

domy na uboczu
domy 
to oczywiście liczba mnoga od dom, czyli house, home
na uboczu
to sformułowanie można przetłumaczyć na angielski jako isolated, secluded, on the outskirts, on the outside
Przykłady użycia:
  • W szkole Krzysiek zawsze trzymał się na uboczu, nie miał kolegów.
  • Nowy dom Antka i Moniki leży trochę na uboczu, ale za to mają blisko piękny las.

caravaning
tego słowa chyba tłumaczyć nie trzeba, ma to samo znaczenie jak po angielsku, z którego weszło do polszczyzny

czarter jachtów
czarter
to słowo weszło do polskiego z języka angielskiego
Warto tutaj zauważyć, że zarówno caravaning jak i charter można zapisywać w ich angielskiej formie, jak też w pisowni spolszczonej, a zatem karawaning przez k i czarter przez cz. W naszym tytule, zaczerpniętym ze strony tok.fm jest niekonsekwencja, ponieważ caravaning jest zapisany w wersji oryginalnej angielskiej, a czarter - spolszczonej.
jachtów
jacht to po angielsku yacht, w naszym tytule mamy liczbę mnogą jachty, użytą w dopełniaczu (Genitive), ponieważ mówimy o czarterze jachtów - charter of the yachts. Oto kolejne przykłady:
  • Regaty o Puchar Ameryki to jedne z największych regat jachtów pełnomorskich na świecie.
  • Janek marzył o własnym jachcie. Kupił go kiedy zarobił pierwszy milion.

To było ostatnie słowo na dzisiaj. Na koniec jeszcze raz posłuchajmy całej informacji:
Jak Polacy spędzą tegoroczne wakacje? Oblężenie przeżywają domy na uboczu, caravaning i czarter jachtów.

Przypominam, że wszystkie odcinki łącznie z transkrypcją znajdziecie na moim blogu Podcastpolski.pl 
Dziękuję za uwagę. Do usłyszenia.

Photo: Natalya Zaritskaya (Unsplash)

11 maj 2020

PP32: Arabia Saudyjska zaciska pasa





Posłuchaj 

 

Przeczytaj
Cześć. Witam w kolejnym odcinku Podcastu polskiego - audycji dla tych wszystkich, którzy uczą się polskiego i chcą popracować nad rozumieniem ze słuchu i nad wzbogaceniem słownictwa.

Oto dzisiejszy nagłówek:
Arabia Saudyjska zaciska pasa. VAT trzykrotnie w górę, choć i tak będzie niższy niż w Polsce.

Prześledźmy znaczenie kolejnych słów i sformułowań.
Arabia Saudyjska 
to nazwa kraju leżącego na Półwyspie Arabskim, którego stolicą jest Rijad.

zaciska pasa
zaciskać pasa - po angielsku powiemy to tighten one’s belt.
Inne przykłady:
  • Od kiedy zwolnili mnie z pracy, muszę zaciskać pasa.
  • Musimy zacisnąć pasa, jeśli chcemy zaoszczędzić na wakacje.

VAT
jak łatwo się domyślić to value added tax. Formalnie po polsku powiemy podatek od wartości dodanej, czyli PWD, ale nigdy nie usłyszycie takiego skrótu. Częściej nazywamy go podatkiem od towarów i usług.
VAT jest skrótowcem, dlatego zapisujemy go wielkimi literami. Jest wzięty żywcem z angielskiego, to jednak czytamy go jako normalne słowo, czyli vat, a nie literujemy jako fał-a-te. Odmieniamy go też jak zwykły rzeczownik rodzaju męskiego. Jak zapisywać tak odmienione słowo - zobacz do wpisu na blogu.
Przykłady użycia:
  • Rząd podniósł od maja stawkę VAT-u na książki.
  • Ministerstwo przymierza się do obłożenia VAT-em podręczników.

trzykrotnie w górę
trzykrotnie
możemy też powiedzieć trzy razy; po angielsku powiemy threefold lub three times; podobną konstrukcję stosujemy z innymi liczebnikami, ale uwaga zwykle dochodzi wtedy do alternacji ostatniej samogłoski, np. jednokrotnie, dwukrotnie, czterokrotnie.

choć i tak 
to sformułowanie tłumaczymy na angielski jako though … anyway, w naszym przykładzie brzmiałoby mniej więcej tak: though it will be anyway smaller then... ZAtem po angielsku nie brzmi to za ładnie, po polsku - jak najbardziej.

będzie 
to czas przyszły od czasownika być - to be. Przykłady:
  • Tego roku lato będzie suche i gorące.
  • Za tydzień o tej porze będę już na wakacjach.
  • Marek mówi, że jak dorośnie, będzie strażakiem.

niższy niż
to przymiotnik, a konkretnie stopień wyższy (czyli comparative) przymiotnika niski, a zatem po angielsku powiemy shorter lub smaller.
W języku polskim, gdy porównujemy dwie rzeczy lub osoby, mamy do wyboru dwie konstrukcje. Pierwsza to ta, której użyto w dzisiejszym nagłówku, czyli niż. Druga zawiera przyimek od.
Różnica polega na tym, że jeśli użyjemy tej pierwszy to drugi przedmiot albo druga osoba stoi w mianowniku (Nominative). Jeśli użyjemy konstrukcji drugiej, wówczas drugi rzeczownik stoi w dopełniaczu (Genitive). Zobaczmy na przykładach.
  • Zarobki Anki są niższe niż zarobki jej męża.
  • Zarobki Anki są niższe od zarobków jej męża.
  • Marek jest niższy niż Krzysiek.
  • Marek jest niższy od Krzyśka.
Zazwyczaj można te konstrukcje stosować wymiennie, ale nie zawsze. Czasem trzeba nieco zmienić brzmienie całego zdania. Na przykład:
  • Poziom życia w Polsce jest niższy niż w Niemczech.
  • Poziom życia w Polsce jest niższy od poziomu życia z Niemczech.

w Polsce
tutaj mamy klasyczny przykład miejscownika (Locative) - in Poland. Przypomnijmy, przypadka tego używamy, gdy chcemy wskazać gdzie, w jakim miejscu coś lub ktoś się znajduje.
Inne przykłady:
  • Ubiegłoroczne wakacje spędziłem we Francji.
  • Alicja od pięciu lat mieszka w Wielkiej Brytanii.
  • Kraków znajduje się w południowej Polsce.

To było ostatnie sformułowanie na dzisiaj. Na koniec jeszcze raz posłuchajmy całej informacji:
Arabia Saudyjska zaciska pasa. VAT trzykrotnie w górę, choć i tak będzie niższy niż w Polsce.

Przypominam, że wszystkie odcinki łącznie z transkrypcją znajdziecie na moim blogu Podcastpolski.pl
Dziękuję za uwagę. Do usłyszenia.

Photo: Stellrweb (Unsplash )

4 maj 2020

PP31: Komendant policji odwołany



Posłuchaj 




Przeczytaj
Cześć. Witam w kolejnym odcinku Podcastu polskiego - audycji dla tych wszystkich, którzy uczą się polskiego i chcą popracować nad rozumieniem ze słuchu i nad wzbogaceniem słownictwa.

Oto dzisiejszy nagłówek:
Komendant policji w Oławie odwołany. Miał prowadzić pod wpływem alkoholu.

Prześledźmy znaczenie kolejnych słów i sformułowań.
komendant policji
komendant
samo słowo komendant tłumaczymy na angielski jako commander; w tym przypadku mamy do czynienia z komendantem policji, co przetłumaczymy raczej jako chief of police. W języku polskim komendant to zwierzchnik jakiejś instytucji lub dowódca jednostki organizacyjnej w wojsku, policji, straży pożarnej lub w harcerstwie. Oto przykłady:

  • Antek doskonale radzi sobie jako komendant straży pożarnej.
  • Mój brat awansował wczoraj na komendanta komisariatu policji w naszym mieście.

policja
to oczywiście police po angielsku; to służba powołana do ochrony porządku i bezpieczeństwa publicznego. Przykłady:

  • Zdaniem policji, za ostatnie włamania do domów jednorodzinnych odpowiada jedna i ta sama grupa.
  • Minister zapowiedział zwiększenie liczby patroli policji w okresie długiego weekendu.


w Oławie 
w
to przyimek, który służy do określania, że ktoś lub coś znajduje się w jakimś miejscu, na angielski tłumaczymy go zwykle jako in lub at; najczęściej używamy go z miejscownikiem (Locative). Przykłady:

  • Od dwóch miesięcy pracuję w firmie konsultingowej.
  • Dzisiaj będzie burza z gradem. Lepiej, żebyś została w domu.
  • Gdzie jest Marzena? W szkole.
Oława 
- to nazwa miasta.

odwołany
to słowo można na angielski tłumaczyć jako canceled, revoked, called off, dismissed. W naszym tekście słowo to użyte jest w tym ostatnim znaczeniu; the chief of police has been dismissed.
Jeśli chodzi o gramatykę, słowo to jest imiesłowem przymiotnym, który pełni rolę przymiotnika i zachowuje się tak jak przymiotnik, a zatem ma rodzaje: odwołany, odwołana, odwołane; odmienia się również jak przymiotnik. Inne przykłady:

  • Odwołany dyrektor zapowiedział, że ujawni dokumenty obciążające prezesa.
  • Szef oddziału został wczoraj odwołany ze stanowiska ze skutkiem natychmiastowym.


miał prowadzić 
miał przetłumaczymy dosłownie na angielski jako he had, jednak w naszym przykładzie mamy do czynienia z innym znaczeniem. Otóż mamy tutaj konstrukcję mieć coś robić/zrobić, która oznacza, że:

  • ktoś musi albo powinien coś robić/zrobić - he has to do something,
  • planuje lub zamierza coś zrobić - he plans or intends to do something,
  • mówi się, że coś robi, zrobił, zrobi - they say, it is reported that he is doing something, he has done something or will do something.

Oto przykłady, które pomogą lepiej tę konstrukcję zrozumieć:

  • Mam być na trzecią u dentysty. - I am supposed to be at the dentist at three.
  • Miałem to zrobić, ale zapomniałem. - I was supposed to do it, but I forgot.
  • Wczoraj miałem wyjechać na wakacje, ale odwołali mój lot. - I was supposed to go on a holiday yesterday, but they canceled my flight.

Wracając do naszego przykładu, najbardziej trafne będzie tłumaczenie: he is reported to have driven under the influence.
prowadzić
na angielski tłumaczymy to słowo jako to lead, to conduct, ale też to drive w odniesieniu do pojazdów. I w takim właśnie znaczeniu występuje ono w naszym przykładzie. Domyślamy się, że chodzi o prowadzenie samochodu. Inne przykłady użycia:

  • Kto prowadzi? Ty czy ja?
  • Marek nie może prowadzić, bo wypił dwie lampki wina.


pod wpływem alkoholu
pod wpływem
to wyrażenie tłumaczymy jako under the influence. W naszym przykładzie chodzi o alkohol, ale można też być pod wpływem czyjegoś uroku albo podjąć decyzję pod wpływem czyjejś namowy, na przykład:

  • Marek jest pod dużym wpływem uroku Agaty.
  • Anka wyszła za mąż za Krzyśka pod wpływem namów ze strony całej rodziny.
  • Część Hiszpanii była przez kilka stuleci pod wpływami imperium osmańskiego.
  • Jego styl kształtował się pod wpływem impresjonistów francuskich.


Było to ostatnie słowo na dzisiaj. Na koniec jeszcze raz posłuchajmy całej informacji:
Komendant policji w Oławie odwołany. Miał prowadzić pod wpływem alkoholu.

Przypominam, że wszystkie odcinki łącznie z transkrypcją znajdziecie na moim blogu Podcastpolski.pl

Dziękuję za uwagę. Do usłyszenia.

Photo: Why Kei (Unsplash )

27 kwi 2020

PP30: Lot odwołuje rejsy do połowy maja



Posłuchaj 


Przeczytaj

Cześć. Witam w kolejnym odcinku Podcastu polskiego - audycji dla tych wszystkich, którzy uczą się polskiego i chcą popracować nad rozumieniem ze słuchu i nad wzbogaceniem słownictwa.

Oto dzisiejszy nagłówek:
LOT odwołuje rejsy do połowy maja. Wznowienie lotów po otwarciu granic.

Prześledźmy znaczenie kolejnych słów i sformułowań.
LOT 
to nazwa polskiego narodowego przewoźnika lotniczego; pełna nazwa to Polskie Linie Lotnicze LOT

odwołuje 
odwoływać - to czasownik niedokonany, który na angielski tłumaczymy m.in. jako: to cancel, to recall, to dismiss, a zatem jak widzimy ma on wiele znaczeń; podstawowe to:
- zawiadomić, że coś się nie odbędzie,
- usunąć kogoś ze stanowiska.
Zobaczmy na przykładach:
  • Wszystkie imprezy masowe zostały odwołane do końca miesiąca.
  • Pani Marto, proszę odwołać moje jutrzejsze spotkania.
  • Prezes odwołał swoją dzisiejszą wizytę w naszej fabryce.
  • Premier odwołał wczoraj ministra sportu.
  • Prezydent zamierza odwołać jutro ambasadora w Hiszpanii.

rejsy 
rejs - to po angielsku: cruise, voyage, flight; w naszym przykładzie słowo to użyte jest w liczbie mnogiej: rejsy.
W języku polskim słowa rejs używamy zwykle, kiedy mówimy o podróży statkiem. Dość rzadko używa się go w odniesieniu do podróży lotniczych, można się z tym spotkać w oficjalnych komunikatach lub artykułach prasowych albo też wtedy, gdy nie chcemy ciągle powtarzać słowa lot.
Na co dzień, mówiąc o podróżowaniu samolotem, używamy raczej słowa lot. Oto przykłady:
  • Stena Line oferuje dwa rejsy dziennie do Szwecji.
  • Marzę o rejsie statkiem po Morzu Śródziemnym.
  • Ryanair uruchomił w zeszłym roku regularne rejsy do Tel Awiwu.

To ostatnie zdanie z języku potocznym nie brzmi dobrze, ponieważ słowo rejs kojarzymy zwykle ze statkiem. Słysząc takie zdanie, wyobrażam sobie, że Ryanair kupił statki i uruchomił trasy morskie. To zdanie bardziej naturalnie brzmi w ten sposób:
  • Ryanair uruchomił w zeszłym roku regularne loty do Tel Awiwu.

do połowy maja
do
to przyimek, który na angielski tłumaczymy jako to, until
W naszym przykładzie wymaga on dopełniacza (Genitive), stąd mówimy: do połowy

połowa
po angielsku powiemy: half
Jako określenie ilości, miary czegoś słowo to wymaga dopełniacza (Genitive), a zatem powiemy:
  • połowa jabłka
  • połowa wynagrodzenia
  • połowa książki
  • połowa miejsc siedzących

maj
to nazwa piątego miesiąca roku
Przypomnijmy nazwy wszystkich miesięcy: styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień
Spróbujmy teraz użyć tych nazw z wyrażeniem do połowy:
  • do połowy stycznia
  • do połowy lutego - uwaga: luty jest jedynym miesiącem, który w dopełniaczu nie ma końcówki “a”, tylko “ego”
  • do połowy marca
  • do połowy kwietnia
  • do połowy maja
  • do połowy czerwca
  • do połowy lipca
  • do połowy sierpnia
  • do połowy września
  • do połowy października
  • do połowy listopada
  • do połowy grudnia

wznowienie lotów
wznowienie
tłumaczymy na angielski jako renewal, resumption; a zatem mówimy tutaj o działaniu, które podejmujemy ponownie; kiedyś już coś robiliśmy, przestaliśmy to robić, a teraz będziemy to robić na nowo.
Ten rzeczownik pochodzi od czasownika: wznawiać, wznowić.
Przykłady:
  • Czekamy na wznowienie obrad parlamentu.
  • Marek twierdzi, że jest niewinny. Czeka na wznowienie procesu.

lot
to po angielsku flight; liczba mnoga: loty
W naszym przykładzie mówimy o wznowieniu czego? - lotów, czyli mamy tutaj dopełniacz (Genitive)
Inne przykłady użycia:
  • Jak przebiegł lot? Spokojnie, bez turbulencji.
  • O której godzinie masz lot? O piątej.
  • Z powodu niestabilnej sytuacji politycznej, wszystkie linie lotnicze zawiesiły dzisiaj loty do Iraku.

po otwarciu granic
po 
- to przyimek, który tłumaczymy na angielski jako after
Jego użycie w naszym przykładzie wymaga miejscownika (Locative).

otwarcie
to po angielsku opening
Ten rzeczownik pochodzi, jak się można domyślić, od czasownika otwierać, otworzyć.
Inne przykłady użycia:
  • Na jutro zaplanowano wielkie otwarcie nowego centrum handlowego.
  • Wczoraj nastąpiło oficjalne otwarcie kolejnej fabryki firmy Toyota.
  • Rząd rozpoczął znoszenie ograniczeń spowodowanych pandemią koronawirusa. Może dzisiaj ogłosi otwarcie granic.

granica
po angielsku powiemy border, ale również limit, boundary
Tutaj mamy do czynienia z liczbą mnogą, czyli granice, w dopełniaczu (Genitive). Dlaczego dopełniacz? Bo mówimy o otwarciu czegoś - o otwarciu granic.
Według Słownika Języka Polskiego PWN, granica to:
- linia zamykająca lub oddzielająca pewien określony obszar;
- linia podziału lub czynniki różnicujące coś;
- ograniczony zasięg lub miara czegoś dozwolonego;
- kres możliwości fizycznych lub psychicznych człowieka.
Oto przykłady użycia:
  • Po I wojnie światowej ustalono na nowo granice państwa polskiego.
  • W Indiach granice między poszczególnymi warstwami społecznymi są nadal bardzo wyraźne.
  • Reżyser lubi w swoich filmach zacierać granice między tym co rzeczywiste a tym co wyimaginowane.
  • Moja cierpliwość ma granice.
  • Dotarłem do granic swoich możliwości. Więcej nie jestem w stanie zrobić.

Było to ostatnie słowo na dzisiaj. Na koniec jeszcze raz posłuchajmy całej informacji:
LOT odwołuje rejsy do połowy maja. Wznowienie lotów po otwarciu granic

Przypominam, że wszystkie odcinki łącznie z transkrypcją znajdziecie na moim blogu Podcastpolski.pl

Dziękuję za uwagę. Do usłyszenia.

Photo: Charisse Kenion (Unsplash )

20 kwi 2020

PP29: Bajeczny kontrakt Neymara



Posłuchaj 



Przeczytaj

Cześć. Oto kolejny odcinek Podcastu polskiego - audycji dla tych wszystkich, którzy uczą się języka polskiego i chcą popracować nad rozumieniem ze słuchu i nad wzbogaceniem słownictwa.

Oto dzisiejszy nagłówek:
Ogromne pieniądze dla Neymara! Bajeczny kontrakt wart 36 mln euro rocznie.

Prześledźmy znaczenie kolejnych słów i sformułowań.
ogromny 
po angielsku powiemy “enormous, huge”; ogromny to inaczej mający wielkie rozmiary, zarówno pod względem wielkości, jak i ilości, czyli bardzo bardzo bardzo duży. Oto przykłady:
Nowy mąż Marty ma ogromną posiadłość na Hawajach.
Jej śpiew zrobił na nim ogromne wrażenie.
Arabia Saudyjska dysponuje ogromnymi złożami ropy naftowej.

pieniądze
tłumaczymy na angielski jako “money”
W języku polskim najczęściej używamy tego słowa w liczbie mnogiej. Jak już wyjaśniałem w poprzednim odcinku podcastu, istnieje liczba pojedyncza - “pieniądz”, ale używamy jej, jeśli mówimy o pieniądzu w kategoriach bardziej ogólnych, abstrakcyjnych, np. silny pieniądz, pieniądz rządzi światem.
Inne przykłady użycia słowa pieniądze:
Bank centralny już dwa razy w tym tygodniu dodrukowywał pieniądze.
Odłożyliśmy trochę pieniędzy. Wreszcie możemy pojechać na wymarzone wakacje.
Ale mi głupio. Byłem na zakupach i okazało się, że zapomniałem pieniędzy.

dla Neymara
Neymar - to oczywiście Neymar da Silva Santos Júnior, brazylijski piłkarz, grający we francuskim klubie Paris Saint-Germain
Jako że przyimek “dla” - czyli “for” wymaga użycia dopełniacza (Genitive), w naszym przykładzie mamy formę dla Neymara. Oto parę przykładów użycia przyimka “dla”.
Te kwiaty są dla ciebie.
Andrzej dla Moniki zrobiłby wszystko.
Udział w tych zawodach to dla Marka szansa na pierwszy w życiu złoty medal.

bajeczny 
po angielsku powiemy “fabulous, unordinary”; uwaga: w języku polskim używamy tego słowa jedynie w znaczeniu przenośnym, określając jakąś cechę; przymiotnik “bajeczny” nie jest używany w znaczeniu “related to a fairy tale” czy “as in a fairy tale” - na to mamy inny przymiotnik “bajkowy”. Różnice znaczeniowe między tymi słowami są minimalne. Tłumaczymy je inaczej.
Oto przykłady:
Kaśka i Robert mają dom z wielkim, bajecznym ogrodem.
W tym przypadku chodzi o “fabulous garden”
Jeśli powiemy:
Kaśka i Robert mają bajkowy ogród
przetłumaczymy to na angielski jako “garden as in a very tale”.
Możemy w tym przypadku powiedzieć również:
Kaśka i Robert mają ogród jak z bajki.
Ale jeśli mówimy na przykład o pieniądzach albo kontrakcie, jak w naszym nagłówku, czyli “bajeczny kontrakt”, przetłumaczymy to na angielski jako “fabulous contract”, a nie jako “bajkowy kontrakt”, bo nie można go w żaden sposób odnieść do “bajki”.

kontrakt 
to inaczej “umowa”, po angielsku powiemy “contract, agreement”.
Słowo “kontrakt” jest bardziej formalne, w języku potocznym częściej używamy słowa “umowa”. Inne przykłady użycia:
Cristiano Ronaldo podpisał dożywotni kontrakt z firmą Nike.
Marek ma powody do świętowania. Jego firma podpisała dzisiaj intratny kontrakt.

wart 
to inaczej mający określoną wartość, cenę lub zasługujący na coś; po angielsku powiemy “worth, worthy”
Warto zaznaczyć, że niewiele polskich przymiotników kończy się na spółgłoskę, są to w rzeczywistości formy archaiczne; niektóre z nich mają dwie formy, np. zdrowy - zdrów, gotowy - gotów, pełny - pełen. Uwaga: przymiotnik “wart” nie ma tej drugiej formy. Formy żeńska i nijaka mają regularną postać, czyli: warta, warte.
Przykłady użycia:
Paryż wart jest mszy - to słynne zdanie wypowiedział Henryk Burbon, późniejszy król Francji, Henryk IV.
Krzysiek chce sprzedać swój samochód za 10 tysięcy. Moim zdaniem. on nie jest tyle wart.
Antek gotów jest dla swojej dziewczyny wyemigrować, ale jego przyjaciele mówią mu, że ona nie jest tego warta.

36 mln euro
skrót “mln” oznacza milion lub milionów
mamy tutaj liczebnik 36, po którym następuje rzeczownik w liczbie mnogiej w dopełniaczu, czyli 36 milionów, a po nim mamy określenie waluty - euro. Uwaga: w języku polskim słowo to jest nieodmienne ani przez liczbę, ani przez przypadek. A zatem powiemy:
Ja mam jedno euro, a ty masz dwa euro.
Pożycz mi 100 euro.
Pracuję dla hiszpańskiej firmy i moja pensja jest wyrażona w euro.

rocznie
po angielsku powiemy “yearly”
Tego przysłówka używamy na określenie działania, które obejmuje okres jednego roku i zwykle się powtarza.
Na przykład:
Seat produkuje 800 tysięcy aut rocznie.
Marek zarabia rocznie 100 tysięcy złotych.
Przeciętny Polak wytwarza rocznie około 300 kilogramów odpadów.

Było to ostatnie słowo na dzisiaj. Na koniec jeszcze raz posłuchajmy całej informacji:
Ogromne pieniądze dla Neymara! Bajeczny kontrakt wart 36 mln euro rocznie.

Przypominam, że wszystkie odcinki łącznie z transkrypcją znajdziecie na moim blogu Podcastpolski.pl

Dziękuję za uwagę. Do usłyszenia.

Photo: Charisse Kenion (Unsplash )

14 kwi 2020

PP28: Dochód podstawowy przestaje być fikcją



Posłuchaj 




Przeczytaj

Cześć. Oto kolejny odcinek Podcastu polskiego - audycji dla tych wszystkich, którzy uczą się języka polskiego i chcą popracować nad rozumieniem ze słuchu i nad wzbogaceniem słownictwa.

Oto dzisiejszy nagłówek:
Dochód podstawowy przestaje być fikcją. Przynajmniej 14 krajów rozdaje teraz pieniądze.

Prześledźmy znaczenie kolejnych słów i sformułowań.

dochód
po angielsku powiemy “income”
Dochód to pieniądze, jakie zarabia państwo, przedsiębiorstwo lub osoba, po odliczeniu kosztów uzyskania. Przykłady:
Dochody naszej firmy wzrosły dwukrotnie w porównaniu z rokiem poprzednim.
Anka odkłada część dochodów na przyszłe wakacje.

podstawowy 
po angielsku powiemy “basic, essential, fundamental”; w tym przypadku “basic income” to “dochód podstawowy”.
Inne przykłady użycia:
Ryż to podstawowy składnik wyżywienia w Chinach.
Znajomość języka angielskiego to podstawowy wymóg, jaki stawiamy kandydatom do pracy w naszej firmie.
Wielu osobom brakuje podstawowej wiedzy na temat ekonomii.

przestaje 
to forma trzeciej osoby liczby pojedynczej czasownika “przestawać” - “to stop, to cease”
To forma niedokonana, którą stosujemy, kiedy interesuje nas stan aktualny, coś dzieje się teraz lub kiedy interesuje nas bardziej proces, a nie jego rezultat. Forma dokonana to “przestać”.
Przypomnę, czasowników dokonanych używamy do mówienia o przeszłości i przyszłości, a nie teraźniejszości. W przypadku tego czasownika, z uwagi na jego znaczenie, częściej używamy formy dokonanej.
Przykłady użycia tego słowa:
Musisz przestać myśleć o Marku. Wasz związek to już przeszłość.
Krzysiek przestał pracować w tej lodziarni tydzień temu.
Kiedy przestaniesz mnie o to pytać?! Tyle razy mówiłem, że nic o tym nie wiem.

być 
po angielsku powiemy “to be”

fikcja
czyli “fiction” po angielsku
W naszym tekście słowo to jest użyte w narzędniku (Instrumental). Warto pamiętać, że w języku polskim definiując kogoś lub coś przy użyciu czasowników typu: być, stać się, zostać, wydawać się - używamy właśnie narzędnika, stąd w naszym przykładzie “jest fikcją”

przynajmniej 
po angielsku powiemy “at least”

14 krajów - czternaście krajów
czyli “fourteen countries”; czternaście to oczywiście liczebnik; krajów to dopełniacz od “kraje”; “kraje” to liczba mnoga słowa “kraj” - po angielsku “country, land”.
Przypomnijmy, że w języku polskim, kiedy mamy więcej niż jedną osobę lub przedmiot, w zależności od liczebnika używamy dwóch przypadków. I tak:
liczebniki 2, 3, 4 lub zakończone na 2, 3, 4 wymagają biernika,
liczebniki od 5 w górę wymagają dopełniacza,
ale uwaga: liczebniki 12, 13, 14 nie kończą się na 2, 3, 4, przecież wymawiamy “dwanaście”, a nie “dziesięć dwa”.
A zatem powiemy:
dwa stoły, trzy stoły, cztery stoły (biernik)
pięć stołów, sześć stołów (dopełniacz)
jedenaście stołów, dwanaście stołów (dopełniacz)
dwadzieścia dwa stoły (biernik)
dwadzieścia pięć stołów (dopełniacz)

rozdaje 
to forma trzeciej osoby liczby pojedynczej czasownika “rozdawać” - “to give out”
“rozdawać “ to czasownik niedokonany, jego forma dokonana brzmi “rozdać”; o różnicy między tymi dwoma aspektami mówiłem przed chwilą przy okazji czasownika “przestawać”.
Inne przykłady użycia:
Po spotkaniu z czytelnikami pisarz rozdawał autografy.
Przed zajęciami profesor rozdał nam materiały do lekcji.
Dzisiaj zostaną rozdane nagrody Nobla z dziedziny biologii.

teraz 
po angielsku powiemy “now”

pieniądze
tłumaczymy na angielski jako “money”
W języku polskim najczęściej używamy tego słowa w liczbie mnogiej. Istnieje liczba pojedyncza - “pieniądz”, ale używamy jej, jeśli mówimy o pieniądzu w kategoriach bardziej ogólnych, abstrakcyjnych, np. silny pieniądz, pieniądz rządzi światem.
Inne przykłady użycia:
Marta oszczędza pieniądze z dodatkowej pracy na wakacje.
Iwona odziedziczyła dużo pieniędzy po zmarłej babce.
Nie stać nas teraz na nowy samochód. Nie mamy tyle pieniędzy.

Było to ostatnie słowo na dzisiaj. Na koniec jeszcze raz posłuchajmy całej informacji:
Dochód podstawowy przestaje być fikcją. Przynajmniej 14 krajów rozdaje teraz pieniądze.

Przypominam, że wszystkie odcinki łącznie z transkrypcją znajdziecie na moim blogu Podcastpolski.pl

Dziękuję za uwagę. Do usłyszenia.

Photo: Toa Heftiba (Unsplash)
All Rights Reserved by Podcast polski © 2022