-->



404

We Are Sorry, Page Not Found

Apologies, but the page you requested could not be found.

Home Page
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą nagłówki. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą nagłówki. Pokaż wszystkie posty

18 maj 2020

PP33: Jak Polacy spędzą tegoroczne wakacje?





Posłuchaj 

 

Przeczytaj
Cześć. Witam w kolejnym odcinku Podcastu polskiego - audycji dla tych wszystkich, którzy uczą się polskiego i chcą popracować nad rozumieniem ze słuchu i nad wzbogaceniem słownictwa.

Oto dzisiejszy nagłówek:
Jak Polacy spędzą tegoroczne wakacje? Oblężenie przeżywają domy na uboczu, caravaning i czarter jachtów.

Prześledźmy znaczenie kolejnych słów i sformułowań.
Jak
to przysłówek służący m.in. do zadawania pytań o to, w jaki sposób coś się dzieje, coś robimy, po angielsku powiemy how. Przykłady:
  • Jak chcesz to zrobić?
  • Jak sobie wyobrażasz naszą wspólną przyszłość?
  • Jak spędzisz nadchodzący weekend?

Polacy 
to oczywiście nazwa mieszkańców Polski, liczba pojedyncza: Polak; gdybyśmy chcieli użyć rodzaju żeńskiego, w liczbie pojedynczej powiemy Polka, w liczbie mnogiej - Polki.

spędzą
to trzecia osoba liczby mnogiej czasownika spędzić - to spend, to pass time. Mamy tu do czynienia z formą dokonaną, bo koncentrujemy się na rezultacie. Oto, dla przypomnienia, odmiana przez wszystkie osoby:
  • spędzę
  • spędzisz
  • spędzi
  • spędzimy
  • spędzicie
  • spędzą
Przypomnę, że w odmianie w czasie przyszłym prostym, który stosujemy odmieniając czasowniki dokonane, nie ma rozróżnienia na rodzaje, jest jedna forma dla wszystkich rodzajów.
Oto inne przykłady użycia tego czasownika:
  • Nie wiem jeszcze, jak spędzę tegoroczny urlop.
  • Spędziłem w tym domu bardzo szczęśliwe dzieciństwo.
  • Marek spędził wiele tygodni, przygotowując się do egzaminów.

tegoroczne 
to przymiotnik utworzony od sformułowania ten rok, używamy go chcąc podkreślić, że coś dotyczy albo wydarzy się w tym roku, po angielsku powiemy zatem this year's - this year’s holiday. Jako przymiotnik słowo to odmienia się przez rodzaj i liczbę. Popatrzmy na przykłady:
  • Tegoroczny sezon turystyczny będzie inny niż dotychczasowe. (rodzaj męski)
  • Tegoroczna susza spowoduje podwyżki cen warzyw. (rodzaj żeński)
  • Tegoroczne lato będzie bardzo upalne. (rodzaj nijaki)
  • Tegoroczni maturzyści zdawali tylko egzaminy pisemne. (liczba mnoga, rodzaj męskoosobowy)
  • Tegoroczne zbiory będą niższe o jedną trzecią niż ubiegłoroczne. (liczba mnoga, rodzaj niemęskoosobowy)

wakacje
to po angielsku holiday, w języku polskim używamy tego słowa albo w znaczeniu ogólnym, np.
  • Kiedy jedziesz na wakacje?
  • Ostatnie wakacje spędziłem w Turcji.
albo, jeśli mówimy o szkole, mamy na myśli wakacje letnie - summer holiday, np.
  • W tym roku wakacje zaczynają się 29 czerwca.
Jeśli uczniowie mają przerwę w nauce np. w grudniu, mówimy ferie zimowe albo ferie świąteczne, jeśli w marcu - ferie wiosenne albo ferie świąteczne. Nie używamy w tym przypadku słowa wakacje.

oblężenie przeżywają domy...
oblężenie to po angielsku siege, tutaj oczywiście słowo to jest użyte w znaczeniu przenośnym (figuratively)
Zwracam uwagę, że mamy w tym zdaniu inwersję podmiotu z orzeczeniem. W języku polskim konstrukcja zdania jest dość elastyczna. Zdanie to należy rozumieć jako domy przeżywają oblężenie.
Inne przykłady użycia słowa oblężenie:
  • Po 53 dniach oblężenia Turcy zdobyli Konstantynopol.
  • Oblężenie Stalingradu przez armię niemiecką trwało 900 dni.
przeżywają
to forma trzeciej osoby liczby mnogiej czasownika niedokonanego przeżywać. Forma dokonana to: przeżyć. Ma ono sporo znaczeń. Oto niektóre z nich według Słownika Języka Polskiego PWN:
  • przetrzymać jakieś wydarzenia, wypadki, nie stracić życia, znaleźć w sobie siły do zniesienia czegoś - po angielsku zazwyczaj: to survive, to go through;
  • doznać silnych emocji w związku z czymś, żywo zareagować na coś; przejąć się czymś, co powstało w świadomości, w wyobraźni - po angielsku: to experience;
  • przebyć, przetrwać jakiś czas - po angielsku: to go through;
  • zostać przy życiu dłużej od kogoś - po angielsku: to outlive someone, to live longer than someone
  • znaleźć się w jakimś stanie, doświadczyć czegoś - po angielsku: to experience.
W naszym zdaniu mamy do czynienia z tym ostatnim znaczeniem. 
Oto przykłady użycia czasownika przeżywać w różnych znaczeniach:
  • Anka bardzo przeżywa rozstanie z Andrzejem.
  • Marta przeżyła wypadek, ale cała jej rodzina zginęła.
  • Cała nasza rodzina przeżywa teraz trudne dni, od kiedy firma ogłosiła upadłość.

domy na uboczu
domy 
to oczywiście liczba mnoga od dom, czyli house, home
na uboczu
to sformułowanie można przetłumaczyć na angielski jako isolated, secluded, on the outskirts, on the outside
Przykłady użycia:
  • W szkole Krzysiek zawsze trzymał się na uboczu, nie miał kolegów.
  • Nowy dom Antka i Moniki leży trochę na uboczu, ale za to mają blisko piękny las.

caravaning
tego słowa chyba tłumaczyć nie trzeba, ma to samo znaczenie jak po angielsku, z którego weszło do polszczyzny

czarter jachtów
czarter
to słowo weszło do polskiego z języka angielskiego
Warto tutaj zauważyć, że zarówno caravaning jak i charter można zapisywać w ich angielskiej formie, jak też w pisowni spolszczonej, a zatem karawaning przez k i czarter przez cz. W naszym tytule, zaczerpniętym ze strony tok.fm jest niekonsekwencja, ponieważ caravaning jest zapisany w wersji oryginalnej angielskiej, a czarter - spolszczonej.
jachtów
jacht to po angielsku yacht, w naszym tytule mamy liczbę mnogą jachty, użytą w dopełniaczu (Genitive), ponieważ mówimy o czarterze jachtów - charter of the yachts. Oto kolejne przykłady:
  • Regaty o Puchar Ameryki to jedne z największych regat jachtów pełnomorskich na świecie.
  • Janek marzył o własnym jachcie. Kupił go kiedy zarobił pierwszy milion.

To było ostatnie słowo na dzisiaj. Na koniec jeszcze raz posłuchajmy całej informacji:
Jak Polacy spędzą tegoroczne wakacje? Oblężenie przeżywają domy na uboczu, caravaning i czarter jachtów.

Przypominam, że wszystkie odcinki łącznie z transkrypcją znajdziecie na moim blogu Podcastpolski.pl 
Dziękuję za uwagę. Do usłyszenia.

Photo: Natalya Zaritskaya (Unsplash)

11 maj 2020

PP32: Arabia Saudyjska zaciska pasa





Posłuchaj 

 

Przeczytaj
Cześć. Witam w kolejnym odcinku Podcastu polskiego - audycji dla tych wszystkich, którzy uczą się polskiego i chcą popracować nad rozumieniem ze słuchu i nad wzbogaceniem słownictwa.

Oto dzisiejszy nagłówek:
Arabia Saudyjska zaciska pasa. VAT trzykrotnie w górę, choć i tak będzie niższy niż w Polsce.

Prześledźmy znaczenie kolejnych słów i sformułowań.
Arabia Saudyjska 
to nazwa kraju leżącego na Półwyspie Arabskim, którego stolicą jest Rijad.

zaciska pasa
zaciskać pasa - po angielsku powiemy to tighten one’s belt.
Inne przykłady:
  • Od kiedy zwolnili mnie z pracy, muszę zaciskać pasa.
  • Musimy zacisnąć pasa, jeśli chcemy zaoszczędzić na wakacje.

VAT
jak łatwo się domyślić to value added tax. Formalnie po polsku powiemy podatek od wartości dodanej, czyli PWD, ale nigdy nie usłyszycie takiego skrótu. Częściej nazywamy go podatkiem od towarów i usług.
VAT jest skrótowcem, dlatego zapisujemy go wielkimi literami. Jest wzięty żywcem z angielskiego, to jednak czytamy go jako normalne słowo, czyli vat, a nie literujemy jako fał-a-te. Odmieniamy go też jak zwykły rzeczownik rodzaju męskiego. Jak zapisywać tak odmienione słowo - zobacz do wpisu na blogu.
Przykłady użycia:
  • Rząd podniósł od maja stawkę VAT-u na książki.
  • Ministerstwo przymierza się do obłożenia VAT-em podręczników.

trzykrotnie w górę
trzykrotnie
możemy też powiedzieć trzy razy; po angielsku powiemy threefold lub three times; podobną konstrukcję stosujemy z innymi liczebnikami, ale uwaga zwykle dochodzi wtedy do alternacji ostatniej samogłoski, np. jednokrotnie, dwukrotnie, czterokrotnie.

choć i tak 
to sformułowanie tłumaczymy na angielski jako though … anyway, w naszym przykładzie brzmiałoby mniej więcej tak: though it will be anyway smaller then... ZAtem po angielsku nie brzmi to za ładnie, po polsku - jak najbardziej.

będzie 
to czas przyszły od czasownika być - to be. Przykłady:
  • Tego roku lato będzie suche i gorące.
  • Za tydzień o tej porze będę już na wakacjach.
  • Marek mówi, że jak dorośnie, będzie strażakiem.

niższy niż
to przymiotnik, a konkretnie stopień wyższy (czyli comparative) przymiotnika niski, a zatem po angielsku powiemy shorter lub smaller.
W języku polskim, gdy porównujemy dwie rzeczy lub osoby, mamy do wyboru dwie konstrukcje. Pierwsza to ta, której użyto w dzisiejszym nagłówku, czyli niż. Druga zawiera przyimek od.
Różnica polega na tym, że jeśli użyjemy tej pierwszy to drugi przedmiot albo druga osoba stoi w mianowniku (Nominative). Jeśli użyjemy konstrukcji drugiej, wówczas drugi rzeczownik stoi w dopełniaczu (Genitive). Zobaczmy na przykładach.
  • Zarobki Anki są niższe niż zarobki jej męża.
  • Zarobki Anki są niższe od zarobków jej męża.
  • Marek jest niższy niż Krzysiek.
  • Marek jest niższy od Krzyśka.
Zazwyczaj można te konstrukcje stosować wymiennie, ale nie zawsze. Czasem trzeba nieco zmienić brzmienie całego zdania. Na przykład:
  • Poziom życia w Polsce jest niższy niż w Niemczech.
  • Poziom życia w Polsce jest niższy od poziomu życia z Niemczech.

w Polsce
tutaj mamy klasyczny przykład miejscownika (Locative) - in Poland. Przypomnijmy, przypadka tego używamy, gdy chcemy wskazać gdzie, w jakim miejscu coś lub ktoś się znajduje.
Inne przykłady:
  • Ubiegłoroczne wakacje spędziłem we Francji.
  • Alicja od pięciu lat mieszka w Wielkiej Brytanii.
  • Kraków znajduje się w południowej Polsce.

To było ostatnie sformułowanie na dzisiaj. Na koniec jeszcze raz posłuchajmy całej informacji:
Arabia Saudyjska zaciska pasa. VAT trzykrotnie w górę, choć i tak będzie niższy niż w Polsce.

Przypominam, że wszystkie odcinki łącznie z transkrypcją znajdziecie na moim blogu Podcastpolski.pl
Dziękuję za uwagę. Do usłyszenia.

Photo: Stellrweb (Unsplash )

4 maj 2020

PP31: Komendant policji odwołany



Posłuchaj 




Przeczytaj
Cześć. Witam w kolejnym odcinku Podcastu polskiego - audycji dla tych wszystkich, którzy uczą się polskiego i chcą popracować nad rozumieniem ze słuchu i nad wzbogaceniem słownictwa.

Oto dzisiejszy nagłówek:
Komendant policji w Oławie odwołany. Miał prowadzić pod wpływem alkoholu.

Prześledźmy znaczenie kolejnych słów i sformułowań.
komendant policji
komendant
samo słowo komendant tłumaczymy na angielski jako commander; w tym przypadku mamy do czynienia z komendantem policji, co przetłumaczymy raczej jako chief of police. W języku polskim komendant to zwierzchnik jakiejś instytucji lub dowódca jednostki organizacyjnej w wojsku, policji, straży pożarnej lub w harcerstwie. Oto przykłady:

  • Antek doskonale radzi sobie jako komendant straży pożarnej.
  • Mój brat awansował wczoraj na komendanta komisariatu policji w naszym mieście.

policja
to oczywiście police po angielsku; to służba powołana do ochrony porządku i bezpieczeństwa publicznego. Przykłady:

  • Zdaniem policji, za ostatnie włamania do domów jednorodzinnych odpowiada jedna i ta sama grupa.
  • Minister zapowiedział zwiększenie liczby patroli policji w okresie długiego weekendu.


w Oławie 
w
to przyimek, który służy do określania, że ktoś lub coś znajduje się w jakimś miejscu, na angielski tłumaczymy go zwykle jako in lub at; najczęściej używamy go z miejscownikiem (Locative). Przykłady:

  • Od dwóch miesięcy pracuję w firmie konsultingowej.
  • Dzisiaj będzie burza z gradem. Lepiej, żebyś została w domu.
  • Gdzie jest Marzena? W szkole.
Oława 
- to nazwa miasta.

odwołany
to słowo można na angielski tłumaczyć jako canceled, revoked, called off, dismissed. W naszym tekście słowo to użyte jest w tym ostatnim znaczeniu; the chief of police has been dismissed.
Jeśli chodzi o gramatykę, słowo to jest imiesłowem przymiotnym, który pełni rolę przymiotnika i zachowuje się tak jak przymiotnik, a zatem ma rodzaje: odwołany, odwołana, odwołane; odmienia się również jak przymiotnik. Inne przykłady:

  • Odwołany dyrektor zapowiedział, że ujawni dokumenty obciążające prezesa.
  • Szef oddziału został wczoraj odwołany ze stanowiska ze skutkiem natychmiastowym.


miał prowadzić 
miał przetłumaczymy dosłownie na angielski jako he had, jednak w naszym przykładzie mamy do czynienia z innym znaczeniem. Otóż mamy tutaj konstrukcję mieć coś robić/zrobić, która oznacza, że:

  • ktoś musi albo powinien coś robić/zrobić - he has to do something,
  • planuje lub zamierza coś zrobić - he plans or intends to do something,
  • mówi się, że coś robi, zrobił, zrobi - they say, it is reported that he is doing something, he has done something or will do something.

Oto przykłady, które pomogą lepiej tę konstrukcję zrozumieć:

  • Mam być na trzecią u dentysty. - I am supposed to be at the dentist at three.
  • Miałem to zrobić, ale zapomniałem. - I was supposed to do it, but I forgot.
  • Wczoraj miałem wyjechać na wakacje, ale odwołali mój lot. - I was supposed to go on a holiday yesterday, but they canceled my flight.

Wracając do naszego przykładu, najbardziej trafne będzie tłumaczenie: he is reported to have driven under the influence.
prowadzić
na angielski tłumaczymy to słowo jako to lead, to conduct, ale też to drive w odniesieniu do pojazdów. I w takim właśnie znaczeniu występuje ono w naszym przykładzie. Domyślamy się, że chodzi o prowadzenie samochodu. Inne przykłady użycia:

  • Kto prowadzi? Ty czy ja?
  • Marek nie może prowadzić, bo wypił dwie lampki wina.


pod wpływem alkoholu
pod wpływem
to wyrażenie tłumaczymy jako under the influence. W naszym przykładzie chodzi o alkohol, ale można też być pod wpływem czyjegoś uroku albo podjąć decyzję pod wpływem czyjejś namowy, na przykład:

  • Marek jest pod dużym wpływem uroku Agaty.
  • Anka wyszła za mąż za Krzyśka pod wpływem namów ze strony całej rodziny.
  • Część Hiszpanii była przez kilka stuleci pod wpływami imperium osmańskiego.
  • Jego styl kształtował się pod wpływem impresjonistów francuskich.


Było to ostatnie słowo na dzisiaj. Na koniec jeszcze raz posłuchajmy całej informacji:
Komendant policji w Oławie odwołany. Miał prowadzić pod wpływem alkoholu.

Przypominam, że wszystkie odcinki łącznie z transkrypcją znajdziecie na moim blogu Podcastpolski.pl

Dziękuję za uwagę. Do usłyszenia.

Photo: Why Kei (Unsplash )

27 kwi 2020

PP30: Lot odwołuje rejsy do połowy maja



Posłuchaj 


Przeczytaj

Cześć. Witam w kolejnym odcinku Podcastu polskiego - audycji dla tych wszystkich, którzy uczą się polskiego i chcą popracować nad rozumieniem ze słuchu i nad wzbogaceniem słownictwa.

Oto dzisiejszy nagłówek:
LOT odwołuje rejsy do połowy maja. Wznowienie lotów po otwarciu granic.

Prześledźmy znaczenie kolejnych słów i sformułowań.
LOT 
to nazwa polskiego narodowego przewoźnika lotniczego; pełna nazwa to Polskie Linie Lotnicze LOT

odwołuje 
odwoływać - to czasownik niedokonany, który na angielski tłumaczymy m.in. jako: to cancel, to recall, to dismiss, a zatem jak widzimy ma on wiele znaczeń; podstawowe to:
- zawiadomić, że coś się nie odbędzie,
- usunąć kogoś ze stanowiska.
Zobaczmy na przykładach:
  • Wszystkie imprezy masowe zostały odwołane do końca miesiąca.
  • Pani Marto, proszę odwołać moje jutrzejsze spotkania.
  • Prezes odwołał swoją dzisiejszą wizytę w naszej fabryce.
  • Premier odwołał wczoraj ministra sportu.
  • Prezydent zamierza odwołać jutro ambasadora w Hiszpanii.

rejsy 
rejs - to po angielsku: cruise, voyage, flight; w naszym przykładzie słowo to użyte jest w liczbie mnogiej: rejsy.
W języku polskim słowa rejs używamy zwykle, kiedy mówimy o podróży statkiem. Dość rzadko używa się go w odniesieniu do podróży lotniczych, można się z tym spotkać w oficjalnych komunikatach lub artykułach prasowych albo też wtedy, gdy nie chcemy ciągle powtarzać słowa lot.
Na co dzień, mówiąc o podróżowaniu samolotem, używamy raczej słowa lot. Oto przykłady:
  • Stena Line oferuje dwa rejsy dziennie do Szwecji.
  • Marzę o rejsie statkiem po Morzu Śródziemnym.
  • Ryanair uruchomił w zeszłym roku regularne rejsy do Tel Awiwu.

To ostatnie zdanie z języku potocznym nie brzmi dobrze, ponieważ słowo rejs kojarzymy zwykle ze statkiem. Słysząc takie zdanie, wyobrażam sobie, że Ryanair kupił statki i uruchomił trasy morskie. To zdanie bardziej naturalnie brzmi w ten sposób:
  • Ryanair uruchomił w zeszłym roku regularne loty do Tel Awiwu.

do połowy maja
do
to przyimek, który na angielski tłumaczymy jako to, until
W naszym przykładzie wymaga on dopełniacza (Genitive), stąd mówimy: do połowy

połowa
po angielsku powiemy: half
Jako określenie ilości, miary czegoś słowo to wymaga dopełniacza (Genitive), a zatem powiemy:
  • połowa jabłka
  • połowa wynagrodzenia
  • połowa książki
  • połowa miejsc siedzących

maj
to nazwa piątego miesiąca roku
Przypomnijmy nazwy wszystkich miesięcy: styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień
Spróbujmy teraz użyć tych nazw z wyrażeniem do połowy:
  • do połowy stycznia
  • do połowy lutego - uwaga: luty jest jedynym miesiącem, który w dopełniaczu nie ma końcówki “a”, tylko “ego”
  • do połowy marca
  • do połowy kwietnia
  • do połowy maja
  • do połowy czerwca
  • do połowy lipca
  • do połowy sierpnia
  • do połowy września
  • do połowy października
  • do połowy listopada
  • do połowy grudnia

wznowienie lotów
wznowienie
tłumaczymy na angielski jako renewal, resumption; a zatem mówimy tutaj o działaniu, które podejmujemy ponownie; kiedyś już coś robiliśmy, przestaliśmy to robić, a teraz będziemy to robić na nowo.
Ten rzeczownik pochodzi od czasownika: wznawiać, wznowić.
Przykłady:
  • Czekamy na wznowienie obrad parlamentu.
  • Marek twierdzi, że jest niewinny. Czeka na wznowienie procesu.

lot
to po angielsku flight; liczba mnoga: loty
W naszym przykładzie mówimy o wznowieniu czego? - lotów, czyli mamy tutaj dopełniacz (Genitive)
Inne przykłady użycia:
  • Jak przebiegł lot? Spokojnie, bez turbulencji.
  • O której godzinie masz lot? O piątej.
  • Z powodu niestabilnej sytuacji politycznej, wszystkie linie lotnicze zawiesiły dzisiaj loty do Iraku.

po otwarciu granic
po 
- to przyimek, który tłumaczymy na angielski jako after
Jego użycie w naszym przykładzie wymaga miejscownika (Locative).

otwarcie
to po angielsku opening
Ten rzeczownik pochodzi, jak się można domyślić, od czasownika otwierać, otworzyć.
Inne przykłady użycia:
  • Na jutro zaplanowano wielkie otwarcie nowego centrum handlowego.
  • Wczoraj nastąpiło oficjalne otwarcie kolejnej fabryki firmy Toyota.
  • Rząd rozpoczął znoszenie ograniczeń spowodowanych pandemią koronawirusa. Może dzisiaj ogłosi otwarcie granic.

granica
po angielsku powiemy border, ale również limit, boundary
Tutaj mamy do czynienia z liczbą mnogą, czyli granice, w dopełniaczu (Genitive). Dlaczego dopełniacz? Bo mówimy o otwarciu czegoś - o otwarciu granic.
Według Słownika Języka Polskiego PWN, granica to:
- linia zamykająca lub oddzielająca pewien określony obszar;
- linia podziału lub czynniki różnicujące coś;
- ograniczony zasięg lub miara czegoś dozwolonego;
- kres możliwości fizycznych lub psychicznych człowieka.
Oto przykłady użycia:
  • Po I wojnie światowej ustalono na nowo granice państwa polskiego.
  • W Indiach granice między poszczególnymi warstwami społecznymi są nadal bardzo wyraźne.
  • Reżyser lubi w swoich filmach zacierać granice między tym co rzeczywiste a tym co wyimaginowane.
  • Moja cierpliwość ma granice.
  • Dotarłem do granic swoich możliwości. Więcej nie jestem w stanie zrobić.

Było to ostatnie słowo na dzisiaj. Na koniec jeszcze raz posłuchajmy całej informacji:
LOT odwołuje rejsy do połowy maja. Wznowienie lotów po otwarciu granic

Przypominam, że wszystkie odcinki łącznie z transkrypcją znajdziecie na moim blogu Podcastpolski.pl

Dziękuję za uwagę. Do usłyszenia.

Photo: Charisse Kenion (Unsplash )

20 kwi 2020

PP29: Bajeczny kontrakt Neymara



Posłuchaj 



Przeczytaj

Cześć. Oto kolejny odcinek Podcastu polskiego - audycji dla tych wszystkich, którzy uczą się języka polskiego i chcą popracować nad rozumieniem ze słuchu i nad wzbogaceniem słownictwa.

Oto dzisiejszy nagłówek:
Ogromne pieniądze dla Neymara! Bajeczny kontrakt wart 36 mln euro rocznie.

Prześledźmy znaczenie kolejnych słów i sformułowań.
ogromny 
po angielsku powiemy “enormous, huge”; ogromny to inaczej mający wielkie rozmiary, zarówno pod względem wielkości, jak i ilości, czyli bardzo bardzo bardzo duży. Oto przykłady:
Nowy mąż Marty ma ogromną posiadłość na Hawajach.
Jej śpiew zrobił na nim ogromne wrażenie.
Arabia Saudyjska dysponuje ogromnymi złożami ropy naftowej.

pieniądze
tłumaczymy na angielski jako “money”
W języku polskim najczęściej używamy tego słowa w liczbie mnogiej. Jak już wyjaśniałem w poprzednim odcinku podcastu, istnieje liczba pojedyncza - “pieniądz”, ale używamy jej, jeśli mówimy o pieniądzu w kategoriach bardziej ogólnych, abstrakcyjnych, np. silny pieniądz, pieniądz rządzi światem.
Inne przykłady użycia słowa pieniądze:
Bank centralny już dwa razy w tym tygodniu dodrukowywał pieniądze.
Odłożyliśmy trochę pieniędzy. Wreszcie możemy pojechać na wymarzone wakacje.
Ale mi głupio. Byłem na zakupach i okazało się, że zapomniałem pieniędzy.

dla Neymara
Neymar - to oczywiście Neymar da Silva Santos Júnior, brazylijski piłkarz, grający we francuskim klubie Paris Saint-Germain
Jako że przyimek “dla” - czyli “for” wymaga użycia dopełniacza (Genitive), w naszym przykładzie mamy formę dla Neymara. Oto parę przykładów użycia przyimka “dla”.
Te kwiaty są dla ciebie.
Andrzej dla Moniki zrobiłby wszystko.
Udział w tych zawodach to dla Marka szansa na pierwszy w życiu złoty medal.

bajeczny 
po angielsku powiemy “fabulous, unordinary”; uwaga: w języku polskim używamy tego słowa jedynie w znaczeniu przenośnym, określając jakąś cechę; przymiotnik “bajeczny” nie jest używany w znaczeniu “related to a fairy tale” czy “as in a fairy tale” - na to mamy inny przymiotnik “bajkowy”. Różnice znaczeniowe między tymi słowami są minimalne. Tłumaczymy je inaczej.
Oto przykłady:
Kaśka i Robert mają dom z wielkim, bajecznym ogrodem.
W tym przypadku chodzi o “fabulous garden”
Jeśli powiemy:
Kaśka i Robert mają bajkowy ogród
przetłumaczymy to na angielski jako “garden as in a very tale”.
Możemy w tym przypadku powiedzieć również:
Kaśka i Robert mają ogród jak z bajki.
Ale jeśli mówimy na przykład o pieniądzach albo kontrakcie, jak w naszym nagłówku, czyli “bajeczny kontrakt”, przetłumaczymy to na angielski jako “fabulous contract”, a nie jako “bajkowy kontrakt”, bo nie można go w żaden sposób odnieść do “bajki”.

kontrakt 
to inaczej “umowa”, po angielsku powiemy “contract, agreement”.
Słowo “kontrakt” jest bardziej formalne, w języku potocznym częściej używamy słowa “umowa”. Inne przykłady użycia:
Cristiano Ronaldo podpisał dożywotni kontrakt z firmą Nike.
Marek ma powody do świętowania. Jego firma podpisała dzisiaj intratny kontrakt.

wart 
to inaczej mający określoną wartość, cenę lub zasługujący na coś; po angielsku powiemy “worth, worthy”
Warto zaznaczyć, że niewiele polskich przymiotników kończy się na spółgłoskę, są to w rzeczywistości formy archaiczne; niektóre z nich mają dwie formy, np. zdrowy - zdrów, gotowy - gotów, pełny - pełen. Uwaga: przymiotnik “wart” nie ma tej drugiej formy. Formy żeńska i nijaka mają regularną postać, czyli: warta, warte.
Przykłady użycia:
Paryż wart jest mszy - to słynne zdanie wypowiedział Henryk Burbon, późniejszy król Francji, Henryk IV.
Krzysiek chce sprzedać swój samochód za 10 tysięcy. Moim zdaniem. on nie jest tyle wart.
Antek gotów jest dla swojej dziewczyny wyemigrować, ale jego przyjaciele mówią mu, że ona nie jest tego warta.

36 mln euro
skrót “mln” oznacza milion lub milionów
mamy tutaj liczebnik 36, po którym następuje rzeczownik w liczbie mnogiej w dopełniaczu, czyli 36 milionów, a po nim mamy określenie waluty - euro. Uwaga: w języku polskim słowo to jest nieodmienne ani przez liczbę, ani przez przypadek. A zatem powiemy:
Ja mam jedno euro, a ty masz dwa euro.
Pożycz mi 100 euro.
Pracuję dla hiszpańskiej firmy i moja pensja jest wyrażona w euro.

rocznie
po angielsku powiemy “yearly”
Tego przysłówka używamy na określenie działania, które obejmuje okres jednego roku i zwykle się powtarza.
Na przykład:
Seat produkuje 800 tysięcy aut rocznie.
Marek zarabia rocznie 100 tysięcy złotych.
Przeciętny Polak wytwarza rocznie około 300 kilogramów odpadów.

Było to ostatnie słowo na dzisiaj. Na koniec jeszcze raz posłuchajmy całej informacji:
Ogromne pieniądze dla Neymara! Bajeczny kontrakt wart 36 mln euro rocznie.

Przypominam, że wszystkie odcinki łącznie z transkrypcją znajdziecie na moim blogu Podcastpolski.pl

Dziękuję za uwagę. Do usłyszenia.

Photo: Charisse Kenion (Unsplash )

14 kwi 2020

PP28: Dochód podstawowy przestaje być fikcją



Posłuchaj 




Przeczytaj

Cześć. Oto kolejny odcinek Podcastu polskiego - audycji dla tych wszystkich, którzy uczą się języka polskiego i chcą popracować nad rozumieniem ze słuchu i nad wzbogaceniem słownictwa.

Oto dzisiejszy nagłówek:
Dochód podstawowy przestaje być fikcją. Przynajmniej 14 krajów rozdaje teraz pieniądze.

Prześledźmy znaczenie kolejnych słów i sformułowań.

dochód
po angielsku powiemy “income”
Dochód to pieniądze, jakie zarabia państwo, przedsiębiorstwo lub osoba, po odliczeniu kosztów uzyskania. Przykłady:
Dochody naszej firmy wzrosły dwukrotnie w porównaniu z rokiem poprzednim.
Anka odkłada część dochodów na przyszłe wakacje.

podstawowy 
po angielsku powiemy “basic, essential, fundamental”; w tym przypadku “basic income” to “dochód podstawowy”.
Inne przykłady użycia:
Ryż to podstawowy składnik wyżywienia w Chinach.
Znajomość języka angielskiego to podstawowy wymóg, jaki stawiamy kandydatom do pracy w naszej firmie.
Wielu osobom brakuje podstawowej wiedzy na temat ekonomii.

przestaje 
to forma trzeciej osoby liczby pojedynczej czasownika “przestawać” - “to stop, to cease”
To forma niedokonana, którą stosujemy, kiedy interesuje nas stan aktualny, coś dzieje się teraz lub kiedy interesuje nas bardziej proces, a nie jego rezultat. Forma dokonana to “przestać”.
Przypomnę, czasowników dokonanych używamy do mówienia o przeszłości i przyszłości, a nie teraźniejszości. W przypadku tego czasownika, z uwagi na jego znaczenie, częściej używamy formy dokonanej.
Przykłady użycia tego słowa:
Musisz przestać myśleć o Marku. Wasz związek to już przeszłość.
Krzysiek przestał pracować w tej lodziarni tydzień temu.
Kiedy przestaniesz mnie o to pytać?! Tyle razy mówiłem, że nic o tym nie wiem.

być 
po angielsku powiemy “to be”

fikcja
czyli “fiction” po angielsku
W naszym tekście słowo to jest użyte w narzędniku (Instrumental). Warto pamiętać, że w języku polskim definiując kogoś lub coś przy użyciu czasowników typu: być, stać się, zostać, wydawać się - używamy właśnie narzędnika, stąd w naszym przykładzie “jest fikcją”

przynajmniej 
po angielsku powiemy “at least”

14 krajów - czternaście krajów
czyli “fourteen countries”; czternaście to oczywiście liczebnik; krajów to dopełniacz od “kraje”; “kraje” to liczba mnoga słowa “kraj” - po angielsku “country, land”.
Przypomnijmy, że w języku polskim, kiedy mamy więcej niż jedną osobę lub przedmiot, w zależności od liczebnika używamy dwóch przypadków. I tak:
liczebniki 2, 3, 4 lub zakończone na 2, 3, 4 wymagają biernika,
liczebniki od 5 w górę wymagają dopełniacza,
ale uwaga: liczebniki 12, 13, 14 nie kończą się na 2, 3, 4, przecież wymawiamy “dwanaście”, a nie “dziesięć dwa”.
A zatem powiemy:
dwa stoły, trzy stoły, cztery stoły (biernik)
pięć stołów, sześć stołów (dopełniacz)
jedenaście stołów, dwanaście stołów (dopełniacz)
dwadzieścia dwa stoły (biernik)
dwadzieścia pięć stołów (dopełniacz)

rozdaje 
to forma trzeciej osoby liczby pojedynczej czasownika “rozdawać” - “to give out”
“rozdawać “ to czasownik niedokonany, jego forma dokonana brzmi “rozdać”; o różnicy między tymi dwoma aspektami mówiłem przed chwilą przy okazji czasownika “przestawać”.
Inne przykłady użycia:
Po spotkaniu z czytelnikami pisarz rozdawał autografy.
Przed zajęciami profesor rozdał nam materiały do lekcji.
Dzisiaj zostaną rozdane nagrody Nobla z dziedziny biologii.

teraz 
po angielsku powiemy “now”

pieniądze
tłumaczymy na angielski jako “money”
W języku polskim najczęściej używamy tego słowa w liczbie mnogiej. Istnieje liczba pojedyncza - “pieniądz”, ale używamy jej, jeśli mówimy o pieniądzu w kategoriach bardziej ogólnych, abstrakcyjnych, np. silny pieniądz, pieniądz rządzi światem.
Inne przykłady użycia:
Marta oszczędza pieniądze z dodatkowej pracy na wakacje.
Iwona odziedziczyła dużo pieniędzy po zmarłej babce.
Nie stać nas teraz na nowy samochód. Nie mamy tyle pieniędzy.

Było to ostatnie słowo na dzisiaj. Na koniec jeszcze raz posłuchajmy całej informacji:
Dochód podstawowy przestaje być fikcją. Przynajmniej 14 krajów rozdaje teraz pieniądze.

Przypominam, że wszystkie odcinki łącznie z transkrypcją znajdziecie na moim blogu Podcastpolski.pl

Dziękuję za uwagę. Do usłyszenia.

Photo: Toa Heftiba (Unsplash)

5 kwi 2020

PP27: Pochwal się palmą w Internecie



Posłuchaj 




Przeczytaj

Cześć. Oto kolejny odcinek Podcastu polskiego, czyli audycji dla tych wszystkich, którzy uczą się języka polskiego i chcą popracować nad rozumieniem ze słuchu i nad wzbogaceniem słownictwa.

Oto dzisiejsze zdanie:
Dziś Niedziela Palmowa. Episkopat zachęca: zamiast w kościele pochwal się palmą w Internecie.

Prześledźmy znaczenie kolejnych słów i sformułowań.

Dziś 
po angielsku powiemy “today”. W języku polskim są dwie formy: dziś i dzisiaj. Obie mają identyczne znaczenie. Przykłady:
Dzisiaj jest ładna pogoda. / Dziś jest ładna pogoda.
Dzisiaj wieczorem idę na kawę z Magdą. / Dziś wieczorem idę na kawę z Magdą.
Kto dzisiaj zmywa naczynia po kolacji? / Kto dziś zmywa naczynia po kolacji?

Niedziela Palmowa
niedziela
to po angielsku “Sunday”, to siódmy dzień tygodnia w naszej kulturze
palmowa 
- to przymiotnik od “palma”, czyli “palm” w znaczeniu roślina. Mówimy zatem o palmie daktylowej, palmie kokosowej.
Ale wróćmy do naszego zdania. Mowa jest tutaj o Niedzieli Palmowej, czyli “Palm Sunday”. W chrześcijaństwie to ruchome święto, które przypada na niedzielę na tydzień przed Wielkanocą. Święto to upamiętnia triumfalny wjazd Jezusa Chrystusa do Jerozolimy.
W tym dniu jest tradycja wykonywania palm wielkanocnych. Obecnie nie są to palmy w dosłownym znaczeniu, ale jakakolwiek gałązka udekorowana na różne sposoby.

episkopat
po angielsku powiemy “episcopate”; to słowo oznacza ogół biskupów danego kraju lub danej prowincji kościelnej. Przykłady:
Wczoraj w Warszawie odbyło się spotkanie episkopatu Polski.
W maju 2018 roku cały episkopat chilijski podał się do dymisji.

zachęca
czasownik zachęcać / zachęcić w formie dokonanej tłumaczymy na angielski jako “to encourage”. Możemy zachęcać kogoś do czegoś albo zachęcać kogoś, żeby coś zrobił; na przykład:
Rodzice zachęcają Martę, żeby poszła na studia prawnicze.
Zachęcamy dzieci do czytania książek.

zamiast 
po angielsku powiemy “instead of”. Oto przykłady:
Powinieneś pić herbatę zamiast kawy.
Wolę pójść z Tobą zamiast siedzieć tutaj bezczynnie.
Zrobiłem to wieczorem zamiast rano.
Zamiast trafić do bramki, piłka poleciała na trybuny.

w kościele 

- to przyimek oznaczający lokalizację, po angielsku “in, at, on”; w tym przypadku używamy w języku polskim miejscownika, czyli Locative; na przykład:
Dawno już nie byłem w kościele.
W magazynie zabrakło już mięsa wołowego.
W tym przedszkolu dzieci uczą się pływać.

pochwal się
chwalić się / pochwalić się w formie dokonanej - po angielsku powiemy “to boast”; tutaj mamy przykład użycia formy dokonanej (perfective) w trybie rozkazującym (Imperative). Inne przykłady użycia:
Nauczycielka chwali Jasia za postępy w nauce.
Szef pochwalił ją przy całym zespole.
Aśka jest skromna. Nie lubi się chwalić swoimi osiągnięciami.

w Internecie
Internet to oczywiście największa sieć komputerowa, o zasięgu globalnym. Uwaga: w języku polskim to słowo piszemy dużą literą, bo traktujemy je jako nazwę własną. Jednak coraz częściej spotyka się, zwłaszcza w prasie, zapis z małej litery. Inne przykłady użycia:
W Internecie można znaleźć prawie wszystko.
Coraz więcej artystów publikuje swoje dzieła w Internecie.
Jak skończysz pisać tekst, wrzuć go do Internetu.

Było to ostatnie słowo na dzisiaj. Na koniec jeszcze raz posłuchajmy całej informacji:
Dziś Niedziela Palmowa. Episkopat zachęca: zamiast w kościele pochwal się palmą w internecie.

Przypominam, że wszystkie odcinki łącznie z transkrypcją znajdziecie na moim blogu Podcastpolski.pl

Dziękuję za uwagę. Do usłyszenia.

Photo: Jerzy Górecki - Pixabay

29 mar 2020

PP26: Zmiana czasu



Posłuchaj 




Przeczytaj

Cześć. Oto kolejny odcinek Podcastu polskiego, czyli audycji dla tych wszystkich, którzy uczą się języka polskiego i chcą popracować nad rozumieniem ze słuchu i nad wzbogaceniem słownictwa.

Oto dzisiejsze zdanie:
W nocy z 28 marca na 29 marca przestawiamy zegarki. Będziemy spali o godzinę krócej.

Prześledźmy znaczenie kolejnych słów i sformułowań.
w nocy
w
przyimka “w” używamy m.in. do określenia miejsca lub czasu, a słowo, które po nim następuje stoi w miejscowniku (Locative). Oto przykłady:
Wczoraj byłem w pracy aż dziesięć godzin.
Spotkajmy się w tej kawiarni jutro wieczorem.
W kwietniu pojadę na wakacje.
Dodatkowa uwaga odnośnie wymowy: jeśli “w” stoi przed spółgłoską bezdźwięczną (unvoiced consonant) wymawiamy je jako bezdźwięczne “f”, czyli “f pracy; f kawiarni; f kwietniu”)
noc 
- to po angielsku “night”
Kiedy wróciłeś? Wczoraj w nocy.
Uwielbiam jeździć samochodem, ale nie lubię jeździć nocą.

z 28 marca na 29 marca
z dwudziestego ósmego na dwudziesty dziewiąty marca
do określenia, że coś odbywa się na przełomie dni używamy w języku polskim konstrukcji z… na… Po przyimku “z” rzeczownik stoi w dopełniaczu (Genitive), a po przyimku “na” - w bierniku (Accusative).
Przykłady:
W nocy z wczoraj na dzisiaj padał śnieg.
W tym tygodniu pracuję w nocy z piątku na sobotę.
Jacek rzucił pracę z dnia na dzień.
To było w nocy z piątego na szósty czerwca.

przestawiamy zegarki
przestawiać 
- czasownik ten możemy przetłumaczyć na angielski jako “switch; reorganize, move, rearrange, reset”. Jednak w dzisiejszym zdaniu tłumaczymy to na język angielski nieco inaczej, a mianowicie: to set the clock forward - jeśli przesuwamy o godzinę do przodu albo to set the clock back - jeśli przesuwamy o godzinę do tyłu.
zegarek
po angielsku powiemy “clock, watch”. Na przykład:
Anka podarowała mężowi na urodziny zegarek.
Szwajcarskie zegarki mają opinię najlepszych na świecie.

będziemy spali 
tutaj mamy czas przyszły złożony, który tworzymy z czasownika “być” w czasie przyszłym, w naszym przykładzie mamy pierwszą osobę liczby mnogiej “my”, stąd forma “będziemy”; drugi człon to dawna forma imiesłowu, w tym przypadku: spał, spała, spali, spały. Przypomnę, ten czas służy do mówienia o przyszłych czynnościach samych w sobie, które będą trwały jakiś czas albo będą się powtarzały. Na przykład:
Od jutra będę pracował w IBM.
Dzisiaj wieczorem nie mogę wyjść do kina, bo będę się uczył.
spać - po angielsku “to sleep”; przykłady:
Chodzę spać codziennie o godzinie dziesiątej wieczorem.
Nie lubię spać po południu.
Anka ma trochę czasu dla siebie, kiedy już położy dzieci spać.

o godzinę krócej
krócej
tutaj mamy przykład stopniowania przysłówka, forma podstawowa to krótko - shortly, a zatem krócej oznacza, że będziemy spali mniej; na angielski tłumaczymy więc w tym konkretnym przypadku: we will sleep less, ale dosłownie, literalnie oznacza to: we will sleep shorter
o godzinę
o
przyimek “o” użyty przed określeniem czasu, np. “godzina, dzień, tydzień, rok” oznacza, że rozmawiamy o jakimś przedziale, w jakim coś się zmienia, zmniejsza bądź zwiększa, na przykład:
Dzisiaj wydałem o sto złotych więcej niż wczoraj.
Anka wydłużyła sobie urlop o dwa dni.
Ten budynek jest wyższy o dwa metry od tamtego.
Marek jest młodszy o rok od Roberta.
godzina 
- to po angielsku “hour”
Dzisiaj pracuję osiem godzin, ale jutro będę pracował krócej, bo tylko siedem.
O której godzinie kończysz dzisiaj zajęcia?
Przygotowanie tego raportu zajęło mi cztery godziny.

Było to ostatnie słowo na dzisiaj. Na koniec jeszcze raz posłuchajmy całej informacji:
W nocy z 28 marca na 29 marca przestawiamy zegarki. Będziemy spali o godzinę krócej.

Przypominam, że wszystkie odcinki łącznie z transkrypcją znajdziecie na moim blogu Podcastpolski.pl. Stworzyłem również stronę na Facebooku, żeby łatwiej było śledzić, kiedy pojawiają się kolejne odcinki.
Na koniec jeszcze jedna informacja: teraz znajdziecie mnie również na Instagramie. Wpiszcie: Podcastpolski i dodajcie do obserwowanych.

Dziękuję za uwagę. Do usłyszenia.

Photo: Chuttersnap (Unsplash)

21 mar 2020

PP22: Pierwszy dzień wiosny


Oto dzisiejszy nagłówek:
Dzisiaj pierwszy dzień wiosny. Synoptycy przewidują, że przyniesie nam załamanie pogody.

Kliknij, żeby posłuchać.


Cześć. Oto kolejny odcinek Podcastu polskiego, czyli audycji dla tych wszystkich, którzy uczą się języka polskiego i chcą popracować nad rozumieniem ze słuchu i nad wzbogaceniem słownictwa.

Oto dzisiejsze zdanie:
Dzisiaj pierwszy dzień wiosny. Synoptycy przewidują, że przyniesie nam załamanie pogody.

Prześledźmy znaczenie kolejnych słów i sformułowań.
dzisiaj 
po angielsku powiemy “today”. Przykłady:
Dzisiaj jest sobota. Będę sprzątać mieszkanie.
Co robisz dzisiaj wieczorem?
Dzisiaj wstałem bardzo wcześnie, o piątej rano.

pierwszy dzień wiosny
pierwszy 
to liczebnik porządkowy, po angielsku “first”. Kiedy stosujemy to słowo? Zwykle wtedy, kiedy chcemy uszeregować coś, ludzi, rzeczy lub zdarzenia w jakiejś kolejności, wtedy liczymy: pierwszy, drugi, trzeci i tak dalej. W naszym zdaniu słowo to występuje w rodzaju męskim: pierwszy dzień; w rodzaju żeńskim powiemy na przykład: pierwsza miłość, a w rodzaju nijakim: pierwsze dziecko. Inne przykłady:
Pamiętasz swojego pierwszego chłopaka?
Adam był pilnym uczniem. Na lekcjach zawsze siadał w pierwszej ławce.
Marta jest na pierwszym roku studiów.
To była miłość od pierwszego wejrzenia.

dzień
to po angielsku “day”. W liczbie mnogiej powiemy “dni”.
Przykłady:
Wczoraj wziąłem ślub. To był najszczęśliwszy dzień w moim życiu.
Zapomniałem, którego dnia mam wizytę u lekarza.
Sobota i niedziela to w Polsce dni wolne od szkoły.

wiosna
to jedna z pór roku, zaczyna się właśnie teraz, czyli w marcu, wszystko budzi się do życia; przed nią jest zima, a po niej: lato - najgorętsza pora roku, po lecie następuje jesień. Przykłady użycia:
Na wiosnę pojadę do Hiszpanii.
Minionej wiosny odwiedziła nas rodzina ze Stanów.
Nie mogę się już doczekać wiosny.

synoptycy 
synoptyk to osoba, która zajmuje się przewidywaniem pogody, inaczej: meteorolog, po angielsku powiemy: a weather forecaster. Przykłady:
Synoptycy przewidują na przyszły tydzień duże opady deszczu.
Według synoptyków, przez kilka następnych dni możemy się spodziewać silnych wiatrów.

przewidują, że 
przewidywać - po angielsku “to foresee, to forecast”; czasownik ten łączy się w języku polskim z rzeczownikiem - wtedy stosujemy biernik, np.
Synoptycy przewidują na dzisiaj opady deszczu.
Jeśli chcemy użyć czasownika, to potrzebujemy spójnika “że”, czyli przewidywać, że coś się stanie. Przykłady:
Analitycy przewidują, że akcje firmy Be będą zwyżkowały w najbliższym czasie.
Przewidujemy wzrost zatrudnienia w pierwszym kwartale przyszłego roku.
Nie przewiduję, żeby miały wystąpić jakieś problemy.

przyniesie nam 
przynieść 
- po angielsku “to bring, to bring along”; podobnie jak w języku angielskim czasownika tego możemy użyć w znaczeniu dosłownym, na przykład:
Przynieś mi, proszę, szklankę wody.
albo w znaczeniu przenośnym:
Silny front atmosferyczny z zachodu przyniesie obfite opady deszczu.
nam
to oczywiście zaimek osobowy “my” (“we”) użyty w celowniku; przyniesie - komu? przyniesie nam. Inne przykłady użycia:
Kiedy się spotkamy? Nam pasuje w sobotę po południu.
Chcielibyśmy zjeść lekki obiad. Co nam Pan zaproponuje?
Twoje zwycięstwo w zawodach sprawiło nam wszystkim sporo radości.

załamanie pogody
załamanie
po angielsku powiemy “breakdown”. Przykłady użycia:
Czy podobał Ci się film “Kobiety na skraju załamania nerwowego” Pedra Almodovara?
Pandemia koronawirusa spowodowała załamanie cen akcji na giełdach światowych.
pogoda
to po angielsku “weather”. Zwykle używamy tego słowa, żeby rozmawiać o zjawiskach atmosferycznych, ale może ono być też użyte w znaczeniu przenośnym, na przykład w sformułowaniu “pogoda ducha”, co na angielski przetłumaczymy jako “serenity”.
Przykłady użycia:
Czytałeś prognozę pogody na dzisiaj?
Wczoraj była piękna pogoda, więc wybraliśmy się na wycieczkę w góry.
Anka zawsze wykazuje tyle pogody ducha.

Było to ostatnie słowo na dzisiaj. Na koniec jeszcze raz posłuchajmy całej informacji:
Dzisiaj pierwszy dzień wiosny. Synoptycy przewidują, że przyniesie nam załamanie pogody.

Przypominam, że wszystkie odcinki łącznie z transkrypcją znajdziecie na moim blogu Podcastpolski.pl. Stworzyłem również stronę na Facebooku, żeby łatwiej było śledzić, kiedy pojawiają się kolejne odcinki.
Na koniec jeszcze jedna informacja: teraz znajdziecie mnie również na Instagramie. Wpiszcie: Podcastpolski i dodajcie do obserwowanych.

Dziękuję za uwagę. Do usłyszenia.

Photo: Wim van 't Einde (Unsplash)

15 mar 2020

PP21: Argentyna - wakacyjny kierunek w 2020 roku


Oto dzisiejszy nagłówek:
Argentyna - wakacyjny kierunek w 2020 roku. Kultura, kuchnia i tango!


Kliknij, żeby posłuchać.


Cześć. Witam w kolejnym odcinku Podcastu polskiego, czyli audycji dla tych wszystkich, którzy uczą się języka polskiego i chcą popracować nad rozumieniem ze słuchu i nad wzbogaceniem słownictwa.

Oto dzisiejszy nagłówek:
Argentyna - wakacyjny kierunek w 2020 roku. Kultura, kuchnia i tango!

Prześledźmy znaczenie kolejnych słów i zdań.
Argentyna
nazwa kraju w Ameryce Południowej, jest to rzeczownik rodzaju żeńskiego, a zatem powiemy:
  • W kwietniu polecę do Argentyny.
  • W zeszłym roku byłem w Argentynie.
  • Wczoraj wróciłem z Argentyny.

wakacyjny kierunek
wakacyjny
to przymiotnik utworzony od słowa “wakacje”, czyli “holiday, vacation”. Oto inne przykłady użycia:
  • Jakie masz plany wakacyjne na ten rok?
  • Nasz tegoroczny wakacyjny wyjazd był bardzo spontaniczny.
  • Wakacyjne miłości zwykle trwają bardzo krótko.
kierunek
po angielsku powiemy “direction”; podstawowe znaczenie tego słowa to według Słownika Języka Polskiego PWN:

  • strona, w którą ktoś lub coś się zwraca albo porusza,
  • droga, linia prowadząca do jakiegoś miejsca,
  • wytknięty cel i sposoby działania lub postępowania.

Oto przykłady użycia:
  • W którym kierunku mam iść, żeby dojść do apteki?
  • Wojska wroga szybko przemieszczały się w kierunku stolicy kraju.
  • Jeśli zmieniasz kierunek jazdy, musisz włączyć migacz.
  • Krzyknął głośno i wszyscy odwrócili się w jego kierunku.

w 2020 roku
2020 rok to rok bieżący, czyli aktualny; teraz mamy 2020 rok
Najpierw zajmijmy się rzeczownikiem rok - po angielsku “year”. W związku z użyciem przyimka “w”, który służy do umiejscowienia danej rzeczy czy wydarzenia w miejscu lub czasie, użyty przypadek to miejscownik (Locative). Dlatego mówimy: “w roku”. Inne przykłady użycia tego słowa.
  • W tym roku pojadę na wakacje do Hiszpanii.
  • Nie pamiętam już w którym roku kupiłem ten samochód.
  • Raz w roku odwiedzam rodzinę w Anglii.
Teraz parę słów o liczebniku określającym rok, czyli “2020”. Również to słowo jest użyte w miejscowniku. Tak, tak, liczebniki w języku polskim podlegają odmianie. W przypadku liczebników, które składają się z 4 cyfr, tak jak w naszym zdaniu, reguła jest następująca:

  • jeśli mianownik brzmi na przykład: “tysięczny rok”, “dwutysięczny rok”, czyli mówimy o równych tysiącach, wtedy to słowo odmieniamy, czyli odczytujemy jako “w tysięcznym roku”, “w dwutysięcznym roku”,
  • jeśli jednak nie jest to równy rok składający się “tysięcy”, wówczas dwie pierwsze składowe stawiamy w mianowniku, a dwie następne w odpowiednim przypadku, a więc w naszym przykładzie - w miejscowniku. Dlatego tę datę odczytujemy jako: “w dwa tysiące dwudziestym”.

Podobnie postępujemy z innymi datami. I tak powiemy:
  • w 1991 - w tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątym pierwszym
  • w 2003 - w dwa tysiące trzecim

kultura
po angielsku, jak się łatwo domyślić, powiemy “culture”. Przykłady:
  • W naszym domu kultury jest dużo ciekawych zajęć.
  • Od dziecka pasjonowała mnie kultura francuska.

kuchnia
po angielsku możemy użyć słowa “kitchen” - jako miejsce lub “cuisine” jako określenie zwyczajów kulinarnych. W naszym zdaniu chodzi o to drugie znaczenie. Inne przykłady:
  • Dania kuchni indyjskiej są zwykle bardzo ostre.
  • W kuchni włoskiej używa się dużo oliwy i przypraw.
  • W kuchni śródziemnomorskiej można znaleźć dużo dań z owoców morza.

tango
po angielsku również powiemy “tango”, to nazwa tańca, który pochodzi z Argentyny. Uwaga, w języku polskim jest to rzeczownik rodzaju nijakiego, na co wskazuje końcówka “-o”, czyli to tango. Przykłady zdań:
  • Bardzo mi się podoba tango argentyńskie.
  • Nie umiem tańczyć tanga.
  • Konkurs tańca rozpoczniemy tangiem argentyńskim.

Było to ostatnie słowo na dzisiaj. Na koniec jeszcze raz posłuchajmy całej informacji:
Argentyna - wakacyjny kierunek w 2020 roku. Kultura, kuchnia i tango!

Przypominam, że wszystkie odcinki łącznie z transkrypcją znajdziecie na moim blogu, który od niedawna ma nowy adres: Podcastpolski.pl. Stworzyłem również stronę na Facebooku, żeby łatwiej było śledzić, kiedy pojawiają się kolejne odcinki.

Dziękuję za uwagę. Do usłyszenia.

Photo: 7 Seth (Unsplash)

7 mar 2020

PP20: Milion euro za nowy system ogrzewania


Oto dzisiejszy nagłówek:
Helsinki ogłaszają konkurs: milion euro za nowy system ogrzewania.


Kliknij, żeby posłuchać.


Prześledźmy znaczenie kolejnych słów i zdań.
Helsinki
stolica Finlandii. Uwaga w języku polskim jest to rzeczownik w liczbie mnogiej, w rodzaju niemęskoosobowym. Warto zauważyć, że nazwy państw czy miast mogą być w liczbie pojedynczej zarówno rodzaju męskiego, żeńskiego, jak i nijakiego. W liczbie mnogiej występują jedynie w rodzaju niemęskoosobowym. Jak to wygląda w praktyce.

  • Paryż, Nowy Jork, Waszyngton, Londyn, Rzym, Pakistan, Izrael, Oman są rodzaju męskiego.
  • Warszawa, Canberra, Lizbona, Wenecja, Barcelona, Francja, Etiopia są rodzaju żeńskiego.
  • Tokio, Sydney, Melbourne, Haiti, Lesotho, Mali są rodzaju nijakiego.
  • Saloniki, Stany Zjednoczone, Czechy występują w liczbie mnogiej.

ogłaszają 
ogłaszać - po angielsku “to announce”; tutaj ten czasownik ma aspekt niedokonany i jest użyty w trzeciej osobie liczby mnogiej w czasie teraźniejszym - “they announce”. Aspekt dokonany to “ogłosić”. Inne przykłady użycia:
Firma X ogłosiła, że w przyszłym roku otworzy nowy zakład w Japonii.
Firma Y często ogłasza się w prasie.
Odchodzący prezes ogłosi jutro nazwisko swojego następcy.
Ogłaszam was mężem i żoną. - Uwaga, tłumaczenie na angielski tego sakramentalnego zwrotu to “I pronounce you husband and wife”.

konkurs
po angielsku “competition, contest”. Słowo to ma w języku polskim dwa znaczenia. Podaję je za Słownikiem Języka Polskiego PWN.
-impreza, przedsięwzięcie dające możność wyboru najlepszych wykonawców, autorów prac itp.
-postępowanie mające na celu wybranie najlepszego kandydata na jakieś stanowisko
I tak mówimy np. o konkursie piękności, konkursie na najlepszą piosenkę, ale też o konkursie na stanowisko asystentki prezesa.
Oto przykłady użycia:
W konkursie piękności wystąpiło 12 dziewczyn.
Marta wysłała swój wiersz na konkurs poetycki.
Dzisiaj wieczorem będzie transmisja na żywo skoków narciarskich w ramach Pucharu Świata.
Reprezentant Polski wygrał ponownie w konkursie skoków.
Na konkurs na stanowisko dyrektora nowego oddziału zgłosiły się trzy osoby.

milion euro
pierwszy człon to liczebnik milion, chyba nie muszę podawać angielskiego tłumaczenia, bo jest oczywiste. Warto zwrócić uwagę, że zachowuje się on jak rzeczownik i tak jest odmieniany. Na przykład:
Witold zarobił w tym roku swój pierwszy milion na giełdzie.
Na rynek trafiły dwa miliony opakowań naszego nowego produktu.
Transmisję Super Bowl obejrzało w tym roku 102 miliony widzów.
euro
to oczywiście nazwa waluty wprowadzonej w 19 krajach Unii Europejskiej; w języku polskim słowo to jest nieodmienne
Mam dwa euro.
Nie mam przy sobie euro.
Wynajem samochodu kosztował mnie 50 euro.

za 
ten przyimek może mieć wiele znaczeń, w naszym przykładzie ma znaczenie “for”. Mamy tutaj sformułowanie milion euro za co? - za nowy system ogrzewania - “million euros for a new heating system”. Inne przykłady użycia “za” w tym znaczeniu:
Anka dostała nagrodę za najlepszy placek w konkursie na wypieki z owocami.
Witold dostał nagrodę za bardzo dobre wyniki w nauce.
Andrzej Wajda dostał Oscara za całokształt twórczości.

nowy 
po angielsku “new”. Przykłady:
Wczoraj kupiłem nowy samochód.
Ta nowa sukienka Anki jest naprawdę śliczna.
W przyszłym tygodniu przeprowadzamy się do nowego domu.

system ogrzewania
system - to po angielsku “system” natomiast “ogrzewanie” oznacza “heating”.
Co do systemu, to może być na przykład:
system polityczny - political system
system operacyjny - operating system
system ogrzewania, system chłodzenia - heating system, cooling system
system abonamentowy - subscription system
A oto przykłady użycia słowa ogrzewanie:
Dzisiaj jest bardzo ciepło, można wyłączyć ogrzewanie.
Ogrzewanie to spora część czynszu za mieszkanie.
Coraz większą popularnością cieszy się ogrzewanie podłogowe.

Na koniec jeszcze raz posłuchajmy całej informacji:
Helsinki ogłaszają konkurs: milion euro za nowy system ogrzewania.

Przypominam, że wszystkie odcinki łącznie z transkrypcją znajdziecie na moim blogu, który od niedawna ma nowy adres: Podcastpolski.pl. Stworzyłem również stronę na Facebooku, żeby łatwiej było śledzić, kiedy pojawiają się kolejne odcinki.
Dajcie znać w komentarzach: co wam się podoba, a co nie, w tym podcaście. Komentarze pomogą mi pracować nad jego zawartością i jakością. Możecie też zaproponować temat na kolejny odcinek.

Na koniec dodatkowa informacja dla osób, które są zainteresowane lekcjami lub konwersacjami. Można mnie znaleźć na Italki - platformie ułatwiającej kontakt uczniów z nauczycielami, a także skupiającej osoby zainteresowane wymianą językową. Szukajcie imienia Przemek wśród nauczycieli języka polskiego.

Dziękuję za uwagę. Do usłyszenia.

Photo: Michael Shannon (Unsplash)

1 mar 2020

PP19: Fala migrantów na granicy grecko-tureckiej




Oto dzisiejszy nagłówek:
Fala migrantów na granicy grecko-tureckiej. Erdogan oskarża UE o niedotrzymanie zobowiązań.


Kliknij, żeby posłuchać.



Prześledźmy znaczenie kolejnych słów i zdań.
fala migrantów 
fala
po angielsku “wave”, podobnie jak w tym języku, również w polskim ma znaczenie zarówno literalne jak i przenośne, według Słownika Języka Polskiego PWN, fala to m.in. wzniesienie wody powstające wskutek ruchu cząstek wody, nasilenie się jakichś zjawisk, tłum, przypływ uczuć. Zobaczmy na przykładach:
Morze jest dzisiaj bardzo wzburzone. Tworzą się wielkie fale.
Wybieram się dzisiaj na windsurfing. Mam nadzieję, że trafię na dobrą falę.
W kraju trwają zamieszki. Fale demonstrantów gromadzą się pod Pałacem Prezydenckim.
Ten polityk zyskał popularność na fali niezadowolenia z działań dotychczasowego rządu.
Po nowym roku czeka nas fala podwyżek.
Napływa fala upałów.
To największy koncert tej wiosny. Fani napływają falami.

migranci
to liczba mnoga rzeczownika “migrant”; łatwo domyślić się znaczenia w języku angielskim, to po prostu “migrant”, a zatem osoba, który migruje, przemieszcza się, najczęściej w celu zmiany miejsca pobytu lub zamieszkania; w zależności od kierunku migracji, czy mówimy o migracji poza granice danego państwa, czy też o przyjeździe z zagranicy do danego kraju, stosujemy następujące określenie: emigrant lub imigrant. Choć zwykle mówimy o migrantach w kontekście przemieszczania się między państwami, to można tego słowa użyć w kontekście kontynentu, regionu, obszaru itp. Przykłady:
Polska przyjęła w ostatnich latach około miliona imigrantów z Ukrainy.
W ubiegłym roku spadła liczba emigrantów z Polski, mieszkających w Wielkiej Brytanii.

na granicy grecko-tureckiej
granica
po angielsku “border, edge”; słowa tego używamy zarówno w znaczeniu granicy państwowej, tak jak w naszym nagłówku, jak i na określenie linii podziału między dwiema osobami, przedmiotami, pojęciami abstrakcyjnymi. Przykłady:
Władze Turcji zamknęły granicę z Iranem.
Moja cierpliwość ma swoje granice.
Marek jest świetnym sportowcem. Ciągle dąży do przekraczania granic swoich możliwości.
grecki
to przymiotnik utworzony od nazwy państwa Grecja
turecki
to przymiotnik utworzony od nazwy państwa Turcja
tutaj mówimy o granicy między Grecją a Turcją, czyli o jednej całości, a zatem niejako “sklejamy” te dwa przymiotniki razem, są one równorzędne i w tym przypadku do tego połączenia służy nam łącznik, czyli taka krótka kreseczka, dając w rezultacie jedno słowo “grecko-turecki”

Erdogan 
chodzi oczywiście o Recepa Tayyipa Erdoğana, prezydenta Turcji

oskarża UE 
oskarżać
mamy tutaj czasownik “oskarżać”, po angielsku powiemy “to accuse, to charge”; jeśli chodzi o przypadek, którym rządzi ten czasownik, to możemy oskarżać kogoś (czyli mamy tu biernik) o coś (również biernik). Inne przykłady:
Ta kobieta oskarża mnie o kradzież jej portfela.
Policja oskarża kibiców o wywołanie zamieszek.
UE
czytamy “u-e”, to skrót od Unia Europejska, czyli European Union

niedotrzymanie zobowiązań
niedotrzymanie
po angielsku powiemy “failure” lub “not keeping, not fulfilling”; to rzeczownik utworzony od czasownika “dotrzymać”, tutaj występujący z przeczeniem. Zwróćcie uwagę, że słówko “nie” doklejamy do rzeczownika, a zatem piszemy je razem. Przykłady:
Adam zawsze dotrzymuje słowa.
Czasem dotrzymanie obietnicy wymaga poświęceń.
Musieliśmy zapłacić wysokie odszkodowanie za niedotrzymanie warunków umowy.
zobowiązań
to liczba mnoga od “zobowiązanie” - “commitment, obligation”, tutaj słowo to jest użyte w dopełniaczu. Inne przykłady:
Ślub to zwykle zobowiązanie na całe życie.
Każdy pracownik podpisuje zobowiązanie do zachowania tajemnicy służbowej.

Na koniec jeszcze raz posłuchajmy całej informacji:
Fala migrantów na granicy grecko-tureckiej. Erdogan oskarża UE o niedotrzymanie zobowiązań.

Przypominam, że wszystkie odcinki łącznie z transkrypcją znajdziecie na moim blogu, który od niedawna ma nowy adres: Podcastpolski.pl. Stworzyłem również stronę na Facebooku, żeby łatwiej było śledzić, kiedy pojawiają się kolejne odcinki.
Dajcie znać w komentarzach: co wam się podoba, a co nie, w tym podcaście. Komentarze pomogą mi pracować nad jego zawartością i jakością. Możecie też zaproponować temat na kolejny odcinek.

Na koniec dodatkowa informacja dla osób, które są zainteresowane lekcjami lub konwersacjami. Można mnie znaleźć na Italki - platformie ułatwiającej kontakt uczniów z nauczycielami, a także skupiającej osoby zainteresowane wymianą językową. Szukajcie imienia Przemek wśród nauczycieli języka polskiego.

Dziękuję za uwagę. Do usłyszenia.

Photo: Pixabay

21 lut 2020

PP17: Ostrzeżenia przed suszą


Oto siedemnasty odcinek podcasta, zatytułowany "Ostrzeżenia przed suszą".



Poniżej pełny tekst

Cześć. Nazywam się Przemek, a to jest Podcast polski. Audycja dla tych wszystkich, którzy uczą się języka polskiego i chcą popracować nad rozumieniem ze słuchu i nad wzbogaceniem słownictwa.
Oto dzisiejszy nagłówek:
Z powodu wyjątkowo ciepłej i suchej zimy, tegoroczna susza w Polsce może być najgorsza od 50 lat - ostrzegają eksperci. Prześledźmy znaczenie kolejnych słów i zdań. z powodu po angielsku powiemy ‘because of’ Z powodu choroby Anka nie poszła dzisiaj do pracy. Z powodu strajku pilotów rano nie odleciał z Krakowa żaden samolot. wyjątkowo to przysłówek, który na angielski tłumaczymy jako ‘exceptionally’, używamy go dla podkreślenia danej cechy, na przykład: Anka jest wyjątkowo piękna. Wojtek jest wyjątkowo bezmyślny. Zwolnienia w firmie to wyjątkowo trudny temat. Tegoroczna zima jest wyjątkowo łagodna. ciepłej i suchej zimy ciepła
- po angielsku ‘warm’, tutaj ten przymiotnik występuje w rodzaju żeńskim, w rodzaju męskim powiemy ‘ciepły’, a w nijakim ‘ciepłe’. Podobnie jak w języku angielskim, słowa tego możemy użyć w znaczeniu dosłownym, ale też przenośnym, mówiąc o kimś, że jest ciepły - co oznacza, że ma dobre serce, jest miły, sympatyczny. Przykłady: W zimie dobrze jest nosić ciepłe ubranie. Zjedz obiad, póki jest ciepły. Dzisiejszy wieczór jest bardzo ciepły. Marek jest lubiany przez kolegów. Jest bardzo ciepłym człowiekiem. sucha
- po angielsku ‘dry’; przymiotnik w rodzaju żeńskim; pozostałe rodzaje to: suchy, suche. Przykłady: Lato ubiegłego roku było bardzo suche. Dzisiaj jest bardzo gorąco. Rano wyprałem rzeczy, a już w południe były suche. zima winter, jedna z czterech pór roku; pozostałe to: wiosna, lato, jesień. Przykłady: W zimie lubię jeździć na wakacje do ciepłych krajów. Zima to najzimniejsza pora roku. Wiele zwierząt robi zapasy pożywienia na zimę. tegoroczna przymiotnik utworzony od ‘ten rok’, oznacza, że mówimy o czymś, o jakimś zdarzeniu, które ma, miało lub będzie miało miejsce w tym roku - ‘this year’. Przykłady: Tegoroczne zbiory pszenicy były mniejsze od ubiegłorocznych. Pierwsze tegoroczne spotkanie naszego klubu odbędzie się w piątek. susza drought; czyli zjawisko braku wody, występuje zwykle, kiedy przez bardzo długi czas nie ma żadnych opadów deszczu. Przykłady użycia: Kraje środkowej Afryki często borykają się z długotrwałymi okresami suszy. Od dawna nie padało. Rolnicy obawiają się suszy. w Polsce in Poland; przyimek ‘w’ rządzi tutaj miejscownikiem (Locative), odpowiada na pytanie ‘gdzie’ albo ‘w czym’. Inne przykłady użycia: Mieszkam w dużym mieście. Dzieci Aliny są teraz w szkole. Tegoroczne wakacje spędzę w Hiszpanii. może być it can be, it may be; używamy tego sformułowania, kiedy chcemy wyrazić możliwość (possibility). Przykłady: Hiszpania może być dobrym pomysłem na wakacje. Pracowaliśmy nad tym produktem wiele miesięcy. To może być strzał w dziesiątkę. Ta wycieczka może być bardzo interesująca. najgorsza the worst, mamy tu do czynienia ze stopniem najwyższym (Superlative) przymiotnika ‘zły’; końcówka ‘a’ wskazuje, że mamy do czynienia z rodzajem żeńskim; pozostałe rodzaje liczby pojedynczej: najgorszy, najgorsze. Inne przykłady: Ten miesiąc był najgorszy w historii firmy. Zarobiliśmy bardzo mało na sprzedaży naszych produktów. Marek nigdy się nie uczył. Zawsze miał najgorsze oceny spośród rodzeństwa. To najgorszy moment na dokonywanie zmian. od 50 lat since 50 years; przyimka tego ‘od’ używamy zarówno, kiedy chcemy powiedzieć, że coś trwa jakiś okres albo kiedy chcemy określić początek jakiegoś działania lub zjawiska. Przykłady: Pracuję w tej firmie od 15 lat. Pracuję w tej firmie od 2005 roku. Robert od wczoraj jest na emeryturze. Nie widziałem jej od 10 lat. Bardzo się zmieniła. ostrzegają eksperci czasownik ostrzegać - ‘to warn’. Przykłady: Meteorolodzy ostrzegają przed silnymi wiatrami i obfitymi opadami deszczu. To bardzo zły człowiek. Nie mów, że Cię nie ostrzegałem. Matka ostrzegała ją, żeby tak łatwo nie ufała ludziom. eksperci to liczba mnoga od ekspert - ‘expert, specialist’. Przykłady: Maria jest cenionym ekspertem od medycyny molekularnej. Nasi eksperci zbadają sprawę dokładnie i za tydzień wydadzą opinię. Na koniec jeszcze raz posłuchajmy całej informacji: Z powodu wyjątkowo ciepłej i suchej zimy, tegoroczna susza w Polsce może być najgorsza od 50 lat - ostrzegają eksperci.

Przypominam, że wszystkie odcinki łącznie z transkrypcją znajdziecie na stronie Podcastpolski.pl. Stworzyłem również stronę na Facebooku, żeby łatwiej było śledzić, kiedy pojawiają się kolejne odcinki. Dajcie znać w komentarzach: co wam się podoba, a co nie, w tym podcaście. Komentarze pomogą mi pracować nad jego zawartością i jakością. Możecie też zaproponować temat na kolejny odcinek. Na koniec dodatkowa informacja dla osób, które są zainteresowane lekcjami lub konwersacjami. Można mnie znaleźć na Italki - platformie ułatwiającej kontakt uczniów z nauczycielami, a także skupiającej osoby zainteresowane wymianą językową. Szukajcie imienia Przemek wśród nauczycieli języka polskiego. Dziękuję za uwagę. Do usłyszenia.

Photo: Anton Ivanchenko on Unsplash.

10 lut 2020

PP16: Wichura w górach



Oto szesnasty odcinek podcasta, zatytułowany "Wichura w górach".

Poniżej pełny tekst

Cześć. Nazywam się Przemek, a to jest Podcast polski. Audycja dla tych wszystkich, którzy uczą się języka polskiego i chcą popracować nad rozumieniem ze słuchu i nad wzbogaceniem słownictwa.

Oto dzisiejszy nagłówek: Wichura w górach. Dach spadł na grupę osób. Zginęły matka i córka. Prześledźmy znaczenie kolejnych słów i zdań. wichura - gale, storm; to bardzo silny, porywisty wiatr. Przykłady: Wichura zrywała dachy i powalała drzewa. Na ten weekend zapowiadają obfite opady deszczu i wichury. w górach in the mountains; przyimek “w” rządzi tutaj miejscownikiem (Locative); co do rzeczownika, to w liczbie pojedynczej w mianowniku powiemy “góra”, a w liczbie mnogiej “góry”. Przykłady: Bardzo lubię jeździć w góry. Uwaga - tutaj mamy dopełniacz (Genitive), bo użyliśmy czasownika ruchu. W miniony weekend byłem na nartach w górach. dach - roof, czyli górna część budynku, to co go przykrywa i ma chronić przed wpływami atmosferycznymi. Jednak jak widać, nie zawsze tak jest, zwłaszcza, jeśli warunki pogodowe są naprawdę złe, jak sztorm, wichura itp. Przykłady: Dach tego budynku jest wykonany z blachy. Kot przestraszył się psa i uciekł na dach. spadł to forma trzeciej osoby liczby pojedynczej czasu przeszłego, w aspekcie dokonanym; po angielsku powiemy “it fell”; forma bezokolicznika to “spaść”. Przykłady: Adam był nieostrożny i spadł z drabiny. Wczorajszej nocy spadło dużo śniegu. Szklanka spadła ze stołu i się stłukła. na grupę osób na grupę - przyimek “na” rządzi tutaj biernikiem (Accusative); rzeczownik w mianowniku (Nominative) brzmiałby grupa. Tutaj mówimy, że dach spadł na kogo? na co? - na grupę. Na grupę: kogo? czego? na grupę osób (group of persons) zginęły czas przeszły dokonany, trzecia osoba liczby mnogiej, bezokolicznik: “zginąć”, po angielsku “to die”. Formy “zginęły”, zakończonej na “-ły” używamy w liczbie mnogiej dla rodzaju niemęskoosobowego, czyli w odniesieniu do więcej niż jednej kobiety lub rzeczy. Uwaga: dotyczy to jedynie liczebników zakończonych na dwa, dwie, trzy, cztery. Dla liczebników wyższych stosujemy formę “zginęło”, która gramatycznie rzecz biorąc jest formą trzeciej osoby liczby pojedynczej rodzaju… nijakiego. Inne przykłady: Zginęły mi klucze do mieszkania. Nie mogę ich znaleźć. W ubiegłym weekend w wypadkach drogowych zginęły dwadzieścia dwie osoby. W ubiegły weekend w wypadkach drogowych zginęło dwadzieścia pięć osób. Podczas II wojny światowej zginęło ponad 60 milionów osób. matka po angielsku: mother córka po angielsku: daughter Na koniec jeszcze raz posłuchajmy całej informacji: Wichura w górach. Dach spadł na grupę osób. Zginęły matka i córka.
Przypominam, że wszystkie odcinki łącznie z transkrypcją znajdziecie na moim blogu Podcastpolski.blogspot.com. Stworzyłem również stronę na Facebooku, żeby łatwiej było śledzić, kiedy pojawiają się kolejne odcinki. Dajcie znać w komentarzach: co wam się podoba, a co nie, w tym podcaście. Komentarze pomogą mi pracować nad jego zawartością i jakością. Możecie też zaproponować temat na kolejny odcinek. Na koniec dodatkowa informacja dla osób, które są zainteresowane lekcjami lub konwersacjami. Można mnie znaleźć na Italki - platformie ułatwiającej kontakt uczniów z nauczycielami, a także skupiającej osoby zainteresowane wymianą językową. Szukajcie imienia Przemek wśród nauczycieli języka polskiego. Dziękuję za uwagę. Do usłyszenia.

Photo: Mahkeo on Unsplash.

3 lut 2020

PP15: Wojna w kosmosie



Oto piętnasty odcinek podcasta, zatytułowany "Wojna w kosmosie".


<

Poniżej pełny tekst

Cześć. Nazywam się Przemek, a to jest Podcast polski. Audycja dla tych wszystkich, którzy uczą się języka polskiego i chcą popracować nad rozumieniem ze słuchu i nad wzbogaceniem słownictwa. Oto dzisiejszy nagłówek: Wojna w kosmosie będzie tak wyglądać. Rosyjski satelita zbliżył się do amerykańskiego. Prześledźmy znaczenie kolejnych słów i zdań. wojna po angielsku “war”; w języku polskim wojna jest rodzaju żeńskiego; można tego słowa użyć zarówno w sensie dosłownym, mając na myśli konflikt między dwiema stronami, np. państwami, ale można też mówić o wojnie w znaczeniu przenośnym w sferze na przykład handlu. Zawsze jednak będzie chodziło o konflikt, starcie, walkę. Oto przykłady: Druga wojna światowa pochłonęła miliony ofiar. Stany Zjednoczone prowadzą wojnę handlową z Chinami. Między małżonkami wybuchła prawdziwa wojna. Chcesz wojny? To będziesz ją miał! w kosmosie po angielsku powiemy “outer space, universe”. W języku polskim jest to rzeczownik rodzaju męskiego, a zatem lokalizując coś mówimy “w kim? czym?" - “w kosmosie”. Inne przykłady: Akcja tego filmu rozgrywa się w kosmosie. Człowiek od dawna chciał podbić kosmos. będzie tak wyglądać będzie
- to czas przyszły od czasownika być, ale też słowo posiłkowe do tworzenia czasu przyszłego złożonego dla innych czasowników. tak to słowo ma w języku polskim kilka znaczeń, podstawowe to oczywiście potwierdzenie, czyli angielskie “yes”. W tym tekście mamy jednak do czynienia z innym znaczeniem, słowo “tak” jest tutaj użyte jako przysłówek sposobu, czyli adverb of mood, można też powiedzieć “w taki sposób”. Zobaczmy to na przykładach: Dlaczego mówisz tak głośno? Chciałbym to zrobić tak, a nie inaczej. Chcę to zrobić dokładnie tak, jak w regulaminie. wyglądać po angielsku powiemy “to look like, to appear”. Inne przykłady: Anka bardzo ładnie dzisiaj wygląda. On nie jest tak miły na jakiego wygląda. To nie wygląda za dobrze. rosyjski przymiotnik utworzony od nazwy państwa "Rosja", czyli określający osobę lub przedmiot pochodzący z tego kraju. Słowa tego używamy też na określenie języka. Oto kilka przykładów: Kiedy byłem w szkole nauka rosyjskiego była obowiązkowa. Rosyjskie władze zaostrzyły prawo imigracyjne. W tekście mamy drugi podobny przymiotnik, mianowicie: amerykański. amerykański w tym przypadku mamy do czynienia z dwoma znaczeniami; jedno dotyczy całego kontynentu, jakim jest Ameryka, drugie znaczenie - to pochodzący ze Stanów Zjednoczonych. Nie ma w języku polskim przymiotnika pochodzącego od pełnej nazwy tego kraju, jak na przykład w hiszpańskim. Jeśli coś pochodzi ze Stanów, mówimy po prostu “amerykański, amerykańska, amerykańskie” itd. Oto przykłady: Lubię amerykańskie seriale kryminalne. Amerykańskie samochody zwykle mają automatyczną skrzynię biegów, satelita po angielsku powiemy "satellite", to kolejny internacjonalizm, słowo, które weszło do języka polskiego z języka angielskiego. Uwaga: mimo końcówki “a”, charakterystycznej dla rzeczowników rodzaju żeńskiego, w języku polskim słowo “satelita” jest rodzaju męskiego, a zatem powiemy: rosyjski satelita, satelita szpiegowski, satelita komunikacyjny. zbliżył się zbliżyć się - “to come close, to come near”; tutaj czasownik w aspekcie dokonanym; warto zapamiętać, że w języku polskim jest to czasownik zwrotny, o czym świadczy użycie zaimka “się”; wymaga on użycia przyimka “do”, jako że mówimy o kierunku, o dynamice. Inne przykłady: Zbliżamy się do miasta. Za chwilę dotrzemy na miejsce. Oba auta niebezpiecznie zbliżyły się do siebie. Nie chcę, żebyś się do niej zbliżał. Na koniec jeszcze raz posłuchajmy całej informacji: Wojna w kosmosie będzie tak wyglądać. Rosyjski satelita zbliżył się do amerykańskiego. Przypominam, że wszystkie odcinki łącznie z transkrypcją znajdziecie na moim blogu Podcastpolski.blogspot.com. Stworzyłem również stronę na Facebooku, żeby łatwiej było śledzić, kiedy pojawiają się kolejne odcinki. Dajcie znać w komentarzach: co wam się podoba, a co nie, w tym podcaście. Komentarze pomogą mi pracować nad jego zawartością i jakością. Możecie też zaproponować temat na kolejny odcinek. Na koniec dodatkowa informacja dla osób, które są zainteresowane lekcjami lub konwersacjami. Można mnie znaleźć na Italki - platformie ułatwiającej kontakt uczniów z nauczycielami, a także skupiającej osoby zainteresowane wymianą językową. Szukajcie imienia Przemek wśród nauczycieli języka polskiego. Dziękuję za uwagę. Do usłyszenia.

Photo: NASA on Unsplash.
All Rights Reserved by Podcast polski © 2022