-->



404

We Are Sorry, Page Not Found

Apologies, but the page you requested could not be found.

Home Page

27 sty 2022

PP46 Będę czytać książkę czy będę czytał książkę?


Posłuchaj / Listen

Obejrzyj / Watch

Przeczytaj / Read

Cześć! Hello. My name is Przemek and this is Podcast polski. This podcast has been created for those who are learning Polish. Today we start something new - lessons carried out in English. So, I am very excited. Usually, episodes of this podcast are recorded entirely in Polish to let people practice listening comprehension and to let them have contact with a living language.

In Polish, the future tense expresses actions that will continue or will happen in the future after the moment of speaking. It can also involve probability, possibility and uncertainty.

In Polish, there are two future tenses: simple and compound. The simple future is used with perfective verbs, the compound is used with imperfectives. In this episode we will be talking about the compound future.

As I mentioned, this episode will differ. It will look more like a lesson with some grammatical explanations so I decided it would be better to do it in English.

So, without further ado, let’s begin!

Today we will be talking about the compound future tense. We use the compound future to express an action in itself. What interests us is the process of doing something, not the result or completion of the action. For example:

Wieczorem będę czytał książkę.

or Wieczorem będę czytać książkę.

Both sentences are translated into: Tonight, I will be reading a book.

I am not interested in the outcome. I may read the whole book and finish reading it, but it doesn’t interest me at this moment. I am only saying that I will be in the process of reading a book at a given moment in the future.

As you see, there are two ways of creating this tense in Polish. Both are interchangeably used. Let’s look at how we build them. As it is called “compound future”, it is formed with two parts, with two verbs. The difficulty is that both verbs behave in a different way. We’ll look at this closer in a few seconds.

First part, the first verb is być = to be. Let’s recall, let’s revise the conjugation of this verb.

ja będę

my będziemy

ty będziesz

wy będziecie

on będzie / ona będzie / ono będzie

oni będą / one będą

Of course, normally in Polish we don’t use pronouns. I used them here to show that the form of the verb “być” doesn’t depend on gender.

One more remark: The verb “być” itself in the future doesn’t have a compound tense. It has just simple future forms. So, it will always be: ja będę, ty będziesz etc. etc.

Let’s move to the second part of this compound structure. We have two choices here. So, it gets more interesting here.

  • First option: we add an infinitive of the main verb that expresses the action. 
  • Second option: we add special forms which are the same as third person past forms. Sounds complicated? 

But first, let’s see how we use the form with the infinitive which is much easier than the second option. Let’s take the verb “grać” - to play.

ja będę grać

my będziemy grać

ty będziesz grać

wy będziecie grać

on będzie grać / ona będzie grać / ono będzie grać

oni będą grać / once będą grać

Easy-peasy, isn't it? Now it's your turn. Let’s take the verb: czytać. I will read the sentence in English, then I will make a pause for you to say the sentence in Polish. Ready?

  • I will read a book tonight. = Dzisiaj wieczorem będę czytać książkę.

(Well done!)

  • You will read a book tonight. = Dzisiaj wieczorem będziesz czytać książkę.
  • Marek will read a book tonight. = Dzisiaj wieczorem Marek będzie czytać książkę.

(Well done again!)

  • Anka will read a book tonight. = Dzisiaj wieczorem Anka będzie czytać książkę.
  • The child will read a book tonight. = Dzisiaj wieczorem dziecko będzie czytać książkę.
  • We will read a book tonight. = Dzisiaj wieczorem będziemy czytać książkę.
  • You will read a book tonight. = Dzisiaj wieczorem będziecie czytać książkę.
  • Marek and Krzysiek will read a book tonight. = Dzisiaj wieczorem Marek i Krzysiek będą czytać książkę.
  • Anka and Marta will read a book tonight. = Dzisiaj wieczorem Anka i Marta będą czytać książkę.

As you see the forms of the third person singular are the same, and also the forms in the third person plural are the same. So, why did I want you to make the same sentences? I wanted to show you that the forms in this option, with the infinitive, are the same. But, as we will see in a few seconds, it’s not true for the second option.

So, let’s look at it. This structure is created with the verb “być” plus special past tense forms of the second verb, of the action verb. What is so special? The thing is that we take past tense forms of the 3-person singular or plural.

Do you remember that in the past we have masculine and feminine forms? Looks complicated, doesn't it? Let’s look at these forms. We will take the verb “grać” again as an example.

Do you remember the third person forms of “grać” in the past? Let’s review them.

  • In singular we have: masculine - on grał, feminine - ona grała, neuter - ono grało.
  • In plural the forms are: masculine personal - oni grali, others - one grały.

We also call this group “others” - “non masculine personal”. We put here everything that is not masculine personal. So, if we are talking to or about a human male, we use masculine or masculine personal. When we are talking about feminine in the singular form, we use feminine, when we are talking about neuter in the singular, we use neuter. But when we are talking about feminine, neuter or masculine objects in the plural we use this special form, non-masculine personal or others.

I hope it’s clear now. So now we can try to build these future forms. Let’s do it!

masculine

feminine

neuter

będę grał

będę grała

(będę grało)

będziesz grał 

będziesz grała

(będziesz grało)

będzie grał 

będzie grała

będzie grało

First, we will be using a masculine form: będę grał, będziesz grał, będzie grał.

Do you see the pattern here? The first part, the verb “być” is conjugated according to a person, it has just one gender form, we would say, these forms are unisex.

The second verb has this “special” past form, taken from the third person past. “Grał” is a masculine form in the singular in the singular past, so we can use it only when we are talking about masculine individuals. Once again: będę grał, będziesz grał, będzie grał.

  • Jutro będę grał w koszykówkę.
  • Jutro będziesz grał w tenisa.
  • Marek jutro będzie grał w piłkę nożną.

Now your turn! Let’s talk about reading a book. I will say a sentence in English, then I will make a pause for you to say it in Polish. Ready?

  • Tonight, I will be reading a book. = Dzisiaj wieczorem będę czytał książkę.
  • Tomorrow morning you will be reading a book. = Jutro rano będziesz czytał książkę.
  • Marek will be reading a novel. = Marek będzie czytał powieść.

Well done!

Let’s move to the feminine structure. The first part is the same. The second one is the feminine singular past form of “grać” which is “grała”. We receive the following forms: będę grała, będziesz grała, będzie grała. For example:

  • Będę jutro grała na pianinie.
  • Będziesz jutro grała na fortepianie.
  • Anka będzie jutro grała na gitarze.

Now your turn!

  • Tomorrow I will be playing cards. = Jutro będę grała w karty.
  • This afternoon you will be playing chess. = Dzisiaj po południu będziesz grała w szachy.
  • At six Anita will be playing basketball. = O szóstej Anita będzie grała w koszykówkę.

Perfect!

And lastly, we have a neuter gender, which grammatically has all the three forms: ja, ty, ono. But in reality, we use the third one, as we rather not talk to neuter individuals in daily life. But you may see these forms in poems. Anyway, let’s look at all the forms: będę grało, będziesz grało, będzie grało. And let’s have an example. As I said, only in the third person.

  • Moje dziecko jutro będzie grało w siatkówkę.

Now let’s look at the plural forms. As we already said, there are two grammatical genders in the past. So, we can create only two structures in the compound future.

masculine personal

non-masculine personal (others)

będziemy grali

będziemy grały

będziecie grali

będziecie grały

będą grali

będą grały

  • Będziemy grali, będziecie grali, będą grali. These forms are for masculine personal.
  • And for others we have: będziemy grały, będziecie grały, będą grały.

Let’s have some examples:

  • W niedzielę będziemy grali w tenisa.
  • A my w niedzielę będziemy grały w karty.
  • We wtorek będziecie grali w piłkę nożną.
  • A wy we wtorek będziecie grały w szachy.
  • Oni w środę będą grali w rugby.
  • A one w środę będą grały w siatkówkę.

Now your turn! This time let’s take the verb “oglądać” - to watch. First, masculine plural forms.

  • Tonight, we will be watching “Casa de papel”. = Dzisiaj wieczorem będziemy oglądali “Casa de papel”.
  • Tomorrow you will be watching your favorite series. = Jutro będziecie oglądali wasz ulubiony serial.
  • On Sunday they will be watching a match on TV. = W niedzielę oni będą oglądali mecz w telewizji.

Now let’s create some feminine forms.

  • Tonight, we will be watching “Casa de papel”. = Dzisiaj wieczorem będziemy oglądały “Casa de papel”.
  • Tomorrow you will be watching your favorites series. = Jutro będziecie oglądały wasz ulubiony serial.
  • On Sunday they will be watching a match on TV. = W niedzielę będą oglądały mecz w telewizji.

Well done!

There is one more thing to remember. This structure, with the past tense forms, not the one with the infinitive, it must be used to form the future of modal verbs. This group contains the verbs: mieć (to have), musieć (must), móc (can), chcieć (to want), potrafić (to be able to), umieć (to know), woleć (to prefer). This construction has to be used also with a verb of movement: iść (to go).

Let’s look as some examples:

  • Będę musiał coś z tym zrobić.

We can’t say: Będę musieć coś z tym zrobić.

(I will have to do something with it.)

  • Za rok będziesz mógł robić to, co będziesz chciał.

We can’t say: Za rok będziesz móc robić to, co będziesz chcieć.

(In a year you will be able to do whatever you want.)

I hope it’s clearer now if you can use “będę grać” or “będę grał”, and if you can use “będę musieć” or rather “będę musiał”.

I prepared plenty of exercises which will help you internalize and master this construction. You can download them as a pdf file for free from the website.

Czas przyszły złożony - Ćwiczenia i odpowiedzi (plik PDF)

And this was all for this episode of Podcast polski. I hope you liked it. If you liked it, just give a thumb here on You Tube or on the Facebook page of Podcast polski. And if you don’t want to miss any new episodes like us, follow us on Facebook and YouTube. You can also find us on Instagram.

You can also share this link with your friends, with someone who is learning Polish and wants to learn more, who wants to practice.

That’s all for this episode. Thank you very much for being with us. And see you soon!

20 sty 2022

PP45 Burze śnieżne przechodzą przez Polskę



Posłuchaj

Przeczytaj

Cześć. Ja się nazywam się Przemek, a to jest kolejny odcinek Podcastu polskiego. To jest podcast dla osób, które uczą się polskiego i chcą popracować nad rozumieniem ze słuchu i nad wzbogaceniem słownictwa. Dla tych osób, które chcą mieć kontakt z żywym, mówionym językiem.

Dzisiaj przygotowałem kolejny odcinek z serii Nagłówki. Zapraszam do słuchania.

W całym kraju są trudne warunki pogodowe. Przez Polskę przechodzą burze śnieżne.

Prześledźmy poszczególne wyrażenia i słowa użyte w tym nagłówku.

w całym kraju 
cały - po angielsku powiemy “whole, entire”, na przykład:
  • Rano miałem ochotę na coś słodkiego. Zjadłem całą czekoladę.
  • Nie udało mi się wczoraj obejrzeć całego filmu. Dzisiaj dokończę.
  • Całą książkę przeczytałem w dwa dni. Bardzo mnie wciągnęła.
  • Julia Roberts jest znana na całym świecie.

kraj - to po angielsku “land, country”
W języku polskim zwykle słowo “kraj” oznacza to samo co “państwo”. Rzadziej bywa używane w znaczeniu mniejszego terytorium. Oto przykłady użycia słowa “kraj” w znaczeniu “państwo”.
  • Unia Europejska składa się z 27 krajów.
  • Agata wyjechała z kraju, kiedy miała 5 lat.
  • Podajemy najnowsze wiadomości z kraju i z zagranicy.
  • Chiny są jednym z najszybciej rozwijających się krajów.
Słowo “kraj” możemy też użyć w nieco innym znaczeniu, np.:
  • Ptaki odleciały już do ciepłych krajów.
  • Wolę spędzać wakacje w ciepłych krajach.
W tych dwóch zdaniach nie mamy na myśli państw, ale raczej miejsca, gdzie jest bardzo ciepło.
Mamy też w języku polskim przysłowie “Co kraj, to obyczaj” - One man`s meat is another man`s poison”. Tutaj nie mamy na myśli państwa, ale raczej ludzi zamieszkujących na różnych terenach. Co kraj, to obyczaj.
 
Następne słowo to:
trudne - difficult, hard
To przymiotnik, czyli słowo, które służy nam do opisywania jakiejś cechy. W języku polskim mamy trzy formy w liczbie pojedynczej: trudny w rodzaju męskim, trudna w rodzaju żeńskim i trudne w rodzaju nijakim. W liczbie mnogiej są dwie formy: męskoosobowa - trudni oraz niemęskoosobowa - trudne. Zwróćcie uwagę, że forma niemęskoosobowa jest taka sama jak forma nijaka. Oto przykłady:
  • Drużyna, z którą dzisiaj gramy to bardzo trudny przeciwnik.
  • Mam trudną sprawę do załatwienia. Mam nadzieję, że mi się uda.
  • To było bardzo trudne zadanie, ale wykonałem je przed czasem.
  • Dzisiaj przychodzą sami trudni klienci.
  • Kiedy wybuchła wojna dla wielu rodzin zaczęły się bardzo trudne czasy.
 
warunki pogodowe
warunki - po angielsku powiemy “conditions”
To słowo ma kilka znaczeń. Kiedy mówimy o warunku, mamy na myśli, że jeśli coś się zdarzy albo coś zrobimy, to wtedy nastąpi jakaś inna akcja W tym znaczeniu używamy tego słowa zarówno w liczbie pojedynczej, czyli “warunek”, jak i mnogiej, czyli “warunki”, np.
  • Kupię ci elektryczną hulajnogę pod warunkiem, że zdasz ten egzamin.
  • Jeśli chcesz pracować w naszej firmie, musisz spełnić kilka warunków.
  • Pojedziemy w te wakacje do Hiszpanii pod warunkiem, że linie lotnicze wznowią loty do tego kraju.
Natomiast jedynie w liczbie mnogiej używamy tego słowa na wyrażenie sytuacji lub okoliczności, w których coś się znajduje lub dzieje, np.:
  • W dzieciństwie mieszkali w bardzo złych warunkach.
  • Na poligonie panowały spartańskie wręcz warunki.
  • W warunkach naturalnych ten gatunek rośnie tylko w Amazonii.
 
pogodowe - to przymiotnik od słowa “pogoda”, czyli weather
Stąd warunki pogodowe to po angielsku “weather conditions”
 
przechodzą 
czasownik ten w bezokoliczniku brzmi: przechodzić, czyli po angielsku powiemy “to pass, to cross, to cross over”. Zwykle używamy go z przyimkiem “przez”, ale też “z” lub “do”. Czasownik ten jest tutaj użyty w formie niedokonanej, czyli koncentrujemy się na działaniu, na procesie, a nie na wyniku tego działania, np.:
  • Przez jezdnię przechodzimy na zielonym świetle.
  • Na dalszą część zajęć przechodzimy do sali warsztatowej.
  • Dzisiejsza demonstracja będzie przechodziła głównymi ulicami centrum miasta.
Słowa tego używamy nie tylko w znaczeniu dosłownym, kiedy rzeczywiście idziemy, ale możemy go też użyć w przenośni. Tak właśnie jest użyte w naszym dzisiejszym nagłówku: przechodzą przez Polskę. Mówimy o burzach, a one przecież nie idą przez cały kraj. Oznacza to, że przemieszczają się.
 
burze śnieżne
burza to po angielsku “storm”
Kiedy jest burza to zwykle pada ulewny deszcz, gęsty śnieg lub grad, wieje bardzo silny wiatr, słychać grzmoty, a czasem na niebie pojawiają się błyskawice.
śnieżna oznacza tutaj, że to burza ze śniegiem, po angielsku powiemy zatem “snowstorm”
Inne przykłady użycia słowa “burza”:
  • Niebo pokryły ciemne chmury, zanosi się na burzę.
  • Burza w górach może być bardzo niebezpieczna.
  • Na jutro zapowiadają burze z gradem.
Jeśli jesteśmy na pustyni, to także może nas spotkać burza, tyle że piaskowa.
Mówimy też o “burzy w szklance wody”, czyli “a storm in a teacup”. Mamy wtedy na myśli awanturę z błahego powodu.

Tym powiedzeniem kończymy dzisiejszy odcinek. Mam nadzieję, że spodobało wam się takie wplatanie przysłów i powiedzeń. Ubarwiają one język i czynią go bogatszym.

To tyle na dzisiaj. Dajcie znać, jak wam się podobał dzisiejszy odcinek. Dajcie łapkę w górę, zostawcie komentarz. Prześlijcie link komuś kto też uczy się polskiego.

Jeśli nie chcecie przegapić żadnego odcinka, polubcie profil Podcastu polskiego na Facebooku. Zerknijcie też na Instagram.

Linki znajdziecie na blogu.
Do usłyszenia!

(Fot. Colin Lloyd - Unsplash)

15 sty 2022

PP44 Budżet domowy

Posłuchaj

Obejrzyj


Przeczytaj

Cześć. Nazywam się Przemek. Witam w kolejnym odcinku Podcastu polskiego. To jest podcast dla tych wszystkich, którzy uczą się polskiego i chcą popracować nad rozumieniem ze słuchu i nad wzbogaceniem słownictwa. Dla tych osób, które chcą mieć kontakt z żywym, mówionym językiem.

Lisa Minelli śpiewała o tym, że pieniądze sprawiają, że świat się kręci. My będziemy rozmawiali dzisiaj właśnie o pieniądzach, a dokładniej mówiąc o budżecie domowym.

Zacznijmy od podstawowych pojęć:

Budżet - to po angielsku oczywiście budget. To jest zestawienie dochodów i wydatków za określony czas, np. rok, kwartał itp.

Dzisiaj mówimy o budżecie domowym, czyli home budget. Często możecie też usłyszeć takie sformułowania jak:

  • budżet państwa
  • budżet projektu
  • budżet roczny
  • napięty budżet
  • skromny budżet
Budżet można uchwalić. Robi to zwykle parlament. Budżet można przygotować. Można go ułożyć. Można nim dysponować.

Przymiotnik od słowa budżet to budżetowy. A zatem mamy np.:
  • rok budżetowy
  • dziura budżetowa
  • deficyt budżetowy
Zamiast budżet domowy możemy też powiedzieć finansowe domowe (home finances) albo finanse osobiste (personal finances).

Jak już powiedzieliśmy, budżet składa się z dochodów i wydatków, czyli incomes i expenses. Można też powiedzieć expenditures.

Zwykle osobno liczymy przychody i osobno wydatki. Powinny się one równoważyć (to balance). Jeśli tak nie jest, to mówimy o deficycie (deficit). Musimy wtedy go jakoś wyrównać. Zwykle trzeba brakujące pieniądze pożyczyć. Dawniej pożyczało się od kogoś z rodziny. Można też było wziąć pożyczkę (loan) w banku. Kiedyś trzeba było za każdym razem składać wniosek i odpowiednie dokumenty i czekać na decyzję banku.

Dzisiaj mamy więcej możliwości w tym zakresie. Obecnie, otwierając konto, możemy na wstępnie złożyć wniosek o debet na koncie i co miesiąc z niego korzystać. Na podobnej zasadzie działają karty kredytowe. Nie musimy za każdym razem pytać banku o zgodę. Kupując coś płacimy kartą i już wzięliśmy kredyt. Zazwyczaj mamy pewien okres, w którym korzystamy z tych pieniędzy za darmo. Jednak trzeba pamiętać, że po tym okresie odsetki są zwykle dość wysokie. Jeśli więc spóźnimy się ze spłatą karty, sporo za to zapłacimy.

Przydatne słowa i wyrażenia to:

  • konto bankowe - bank account
  • pożyczka, kredyt - loan, credit
  • pożyczyć - to borrow, to lend
W języku polskim jest jedno słowo, w angielskim dwa. W angielskim to borrow - pożyczyć od kogoś, to lend - pożyczyć komuś; w języku polskim jedno słowo: pożyczyć.
  • wziąć kredyt, wziąć pożyczkę - to take a credit, to take a loan
  • spłacać raty - to pay instalments
  • rata - instalment
  • spłacić pożyczkę - to pay off the loan
To krótkie “off” oznacza, że spłacamy pożyczkę czy kredyt w całości.

Zwróćcie uwagę na różnicę między spłacać a spłacić w języku polskim. Spłacać oznacza, że robimy to wiele razy, więc używamy tego czasownika - spłacać, jeśli mówimy o spłacaniu rat (instalments). Natomiast jeśli użyjemy formy spłacić, to oznacza, że spłacamy całość albo kończymy już spłatę i mamy kredyt z głowy. Więc po angielsku powiemy: to pay off.

  • odsetki - interests
  • karta kredytowa - credit card
Porozmawiajmy teraz o sytuacji przeciwnej do deficytu. Jeśli po wszystkich wydatkach zostaną nam pieniądze, mówimy o nadwyżce (surplus). Możemy ją przeznaczyć na jakiś dodatkowy zakup albo na oszczędności.

Oszczędzać pieniądze na coś to po angielsku to save money for something. Możemy też powiedzieć: odkładać pieniądze na coś - to put aside the money for something.

Jeśli zostaje nam dużo pieniędzy, możemy je zainwestować - to invest.

Wróćmy do budżetu domowego. W jaki sposób można prowadzić budżet domowy? Część osób, o ile w ogóle to robi, zapisuje dochody i wydatki w Excelu. Jest też sporo aplikacji zarówno webowych, jak i na desktopy czy komórki. Ja osobiście używam polską aplikację, Family Finance Tracker. Jest prosta, przejrzysta i niedroga.

O ile już prowadzimy domowy budżet, ważne jest, żeby zapisywać wszystkie wydatki, bo tylko wtedy ma to sens. Wówczas możemy co miesiąc sprawdzać, ile wydajemy na przykład na mieszkanie, media, ubrania, środki czystości, samochód, hobby, jedzenie na mieście i tak dalej, i tak dalej.

Szczegółowość zapisów zależy tylko i wyłącznie od nas. Ja kiedyś miałem znacznie więcej kategorii wydatków niż teraz. Na przykład osobno wpisywałem ubrania nazwijmy to casual, ubrania sportowe, buty, dodatki. Teraz wszystkie tego typu zakupy wpisuję do jednej kategorii. Natomiast dla kogoś innego, podział na różne rodzaje zakupów odzieżowych będzie miał większe znaczenie i będzie miał większy podział, bardziej dokładny podział na kategorie czy podkategorie.

Obecnie mam następujące kategorie główne wydatków. Wymieniam też niektóre podkategorie, nie wszystkie:
  • jedzenie, w tym m.in.: jedzenie w domu, jedzenie na mieście
  • mieszkanie, m.in.: czynsz, media, wyposażenie, naprawy, ubezpieczenie
  • transport, m.in.: paliwo, naprawy auta, ubezpieczenie auta, transport publiczny, taxi i Uber
  • telekomunikacja, m.in.: telefony, Internet, TV, poczta
  • forma, zdrowie, m.in.: siłownia, lekarz, zabiegi, lekarstwa, kosmetyki
  • rozrywka, m.in.: muzyka, kino, książki, gazety, hobby, turystyka
  • inne wydatki, m.in.: dobroczynność, prezenty, edukacja, ubranie, pies, usługi różne
I ostatnia kategoria: 
  • finansowe - tu mieszczą się m.in.: spłata kredytów, podatki, ubezpieczenia inne np. na życie.
Oczywiście mam też kilka kategorii przypadku dochodów, ale pozwolę sobie tą część pominąć…

Od kiedy prowadzę budżet domowy w ten sposób, jestem bardziej świadomy na co idą pieniądze. Udało mi się w paru miejscach zmniejszyć wydatki, które oceniłem jako za duże. Rzecz w tym, że wydając małe kwoty na coś, czasem dopiero, kiedy zobaczymy, ile wydaliśmy w skali całego miesiąca, kiwamy z niedowierzaniem głową. W mojej ocenie więc, zdecydowanie warto poświęcić trochę czasu na sprawy. W końcu nasze domowe finanse to nie błahostka, ale jeden z najważniejszych aspektów naszego codziennego życia.

A wy? Prowadzicie budżet domowy? Robicie to w Excelu? W jakiejś apce? Czy pomaga was to w zarządzaniu domowymi finansami?

To tyle na dzisiaj. Dajcie znać, jak wam się podobał dzisiejszy odcinek. Dajcie łapkę w górę, zostawcie komentarz. Prześlijcie link komuś kto też uczy się polskiego.

A jeśli nie chcecie przegapić żadnego odcinka, polubcie profil Podcastu polskiego na Facebooku. Zerknijcie też na Instagram.

Osoby, które chcą jeszcze więcej materiałów i są gotowe wesprzeć rozwój Podcastu, zapraszam na mój profil na Patreon, gdzie zamieszczam dodatkowe materiały, teksty, zestawy słówek czy ćwiczenia.

Linki znajdziecie na blogu.

Do zobaczenia i usłyszenia!

(Fot. Ibrahim Rifath - Unsplash)

7 sty 2022

P43: Święto Trzech Króli w Polsce


Posłuchaj

Przeczytaj

Cześć. Witam w kolejnym odcinku Podcastu polskiego - audycji dla tych wszystkich, którzy uczą się polskiego i chcą popracować nad rozumieniem ze słuchu i nad wzbogaceniem słownictwa. Dzisiaj chciałbym opowiedzieć krótko jak obchodzimy w Polsce święto Trzech Króli.

6 stycznia obchodzimy w Polsce święto Trzech Króli. Nie tylko w Polsce zresztą, bo w całej Europie, jak również poza nią. Szczególnie w ostatnich latach organizowane są, poza mszami w kościołach, orszaki i prezentacje dla szerszej publiczności.

Skąd się to święto wzięło? 

Objawienie Pańskie, inaczej Epifania (gr. epifaneia - objawienie, ukazanie się) – to uroczystość mająca uczcić objawienie się Boga człowiekowi. 

We wczesnym chrześcijaństwie w jej centrum wcale nie byli trzej mędrcy, ale nowo narodzony Jezus Chrystus, który ukazuje się światu pogańskiemu.

Jednym z symboli tego święta jest historia opisana w Ewangelii Mateusza, według której mędrcy ze Wschodu przybyli do Betlejem, aby oddać pokłon Jezusowi. Nie wiemy dokładnie, kim byli mędrcy. Ewangelie nazywają ich magami ze Wschodu, a więc mogli to być zarówno badacze nieba, czyli astrologowie lub astronomowie, jak też uczeni czy kapłani religii perskiej.

Dlaczego więc nazywamy ich królami? Otóż biblijny Psalm 72 mówi m.in., że “oddadzą mu pokłon wszyscy królowie, wszystkie narody będą mu służyły”. Natomiast w Księdze Izajasza czytamy, że “wszyscy przybędą ze Saby, zaofiarują złoto i kadzidło, (...) cudzoziemcy odbudują twe mury, a ich królowie będą ci służyli”.

Imiona: Kacper, Melchior i Baltazar pojawiły się dopiero w VIII w., ale nie są one niczym potwierdzone. Zgodnie z tradycją, Kacper przedstawiany jest najczęściej jako ofiarujący mirrę Afrykańczyk, Melchior - jako dający złoto Europejczyk, a Baltazar - jako król azjatycki przynoszący kadzidło.

Ale nie jest to jedyny symbol Objawienia Pańskiego. Należą do nich też chrzest Chrystusa w Jordanie i cud przemienienia wody w wino w Kanie Galilejskiej.

W Kościołach wschodnich orientalnych i w Kościołach prawosławnych, które posługują się kalendarzem gregoriańskim, a nie juliańskim - 6 (szóstego) stycznia obchodzone jest święto Jordanu, czyli święto chrztu Jezusa.

Zwyczaje

Pomówmy trochę o zwyczajach.

Zwyczaj święcenia złota i kadzidła narodził się na przełomie XV i XVI wieku. Poświęcanym kadzidłem była żywica z jałowca, którą okadzano domy i obejście, co miało zabezpieczyć je przed chorobami i nieszczęściami. W tym samym celu poświęconym złotem dotykano szyi.

Po obiedzie podawano ciasto z migdałem. Ten, kto natrafił na kawałek z nim, zostawał królem migdałowym. W wielu miejscowościach dzieci chodziły od domu do domu z gwiazdą i śpiewały kolędy o Trzech Królach, za co otrzymywały rogale, zwane szczodrakami. Przy kościołach stawiano stragany, na których sprzedawano kadzidło i kredę.

Zwyczaj święcenia kredy upowszechnił się w XVIII wieku. Na drzwiach wejściowych w wielu domach katolickich pisano litery: C†M†B lub K+M+B oraz datę bieżącego roku. Litery te są skrótem od łacińskiego życzenia Christus Mansionem Benedicat (Niech Chrystus błogosławi temu domowi) albo skrótem imion trzech mędrców przekazanych przez średniowieczną legendę: Kacpra, Melchiora i Baltazara.

Od kilku lat w wielu miejscowościach organizowane są orszaki Trzech Króli. Są to swego rodzaju uliczne jasełka, połączone ze wspólnym kolędowaniem rodziców i dzieci. Są one zwykle organizowane oddolnie, przez mieszkańców, przy patronacie miejscowych księży i władz.

To tyle na dzisiaj. Jeśli nie chcesz przegapić żadnego odcinka, polub profil Podcastu polskiego na Facebooku. Zerknij też na Instagram.

A dla tych, którzy chcą jeszcze więcej materiałów i są gotowi wesprzeć rozwój Podcastu, stworzyłem profil na Patreon, gdzie zamieszczam dodatkowe teksty i ćwiczenia.

Linki znajdziesz na blogu.

Do usłyszenia!

(Fot. Jonathan Meyer - unsplash)

1 sty 2022

PP42: Książki, które czytam


W tym odcinku opowiadam o mojej pasji czytania książek. Możesz go obejrzeć w formie wideo na moim kanale You Tube, jak również odsłuchać w preferowanej aplikacji do podcastów.

Linki

You Tube (wideo)

Anchor (audio)

Ten odcinek jest nietypowy. Nie znajdziecie tutaj tekstu z jego treścią. Transkrypcję znajdziecie na moim profilu na Patreon.

Miłej słuchania i oglądania.

15 gru 2021

PP41: Inflacja w listopadzie

 


Posłuchaj

Przeczytaj


Cześć. Witam w kolejnym odcinku Podcastu polskiego - audycji dla tych wszystkich, którzy uczą się polskiego i chcą popracować nad rozumieniem ze słuchu i nad wzbogaceniem słownictwa. Oto dzisiejszy nagłówek: Inflacja w listopadzie wyniosła 7,8 proc. (siedem i osiem dziesiątych) procent - poinformował Główny Urząd Statystyczny. To najwyższy poziom od początku 2001 (dwa tysiące pierwszego) roku. Prześledźmy znaczenie kolejnych słów i sformułowań. inflacja to spadek wartości pieniądza i związany z tym wzrost cen. Oto przykłady:
  • Inflacja w tym miesiącu przekroczyła 5 procent.
  • Na koniec marca inflacja spadła do 3 procent.
  • Nowy rząd Argentyny zapowiada walkę z galopującą inflacją.
w listopadzie 
listopad - to nazwa jedenastego miesiąca roku Przypomnijmy sobie przy okazji nazwy wszystkich miesięcy: styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień. W dzisiejszym przykładzie jest zdanie w listopadzie. Przyimek “w” służy do określania czegoś w miejscu lub czasie. W tym przypadku mówimy o czasie. Spróbujmy użyć go z pozostałymi nazwami miesięcy:
  • styczeń - w styczniu
  • luty - w lutym
  • marzec - w marcu
  • kwiecień - w kwietniu
  • maj - w maju
  • czerwiec - w czerwcu
  • lipiec - w lipcu
  • sierpień - w sierpniu
  • wrzesień - we wrześniu
  • październik - w październiku
  • listopad - w listopadzie
  • grudzień - w grudniu
Jak zauważyliście, jeśli chodzi o wrzesień nie mówimy w wrześniu, taka zbitka nie brzmi ładnie. Dla łatwości wymowy, dla ładniejszego brzmienia mówimy we wrześniu.
wyniosła Mamy tutaj trzecią osobę liczby pojedynczej w czasie przeszłym dokonanym. Inflacja, czyli ona, wyniosła. Bezokolicznik to wynieść. Generalnie słowo wynieść oznacza po angielsku carry out, carry away, ale w tym przypadku tłumaczymy jako to stay at albo lepiej to reach a point of. Idźmy dalej. 7,8 procent Można powiedzieć właśnie tak: siedem i osiem dziesiątych procent albo: siedem przecinek osiem dziesiątych procent. Tak przedstawiamy dane ułamkowe w języku polskim. W takim znaczeniu, w zestawieniu z liczebnikiem, słowo procent nie odmienia się. A zatem mówimy:
  • Bank dał mi pożyczkę na 10 procent.
  • Inflacja przekroczyła 15 procent.
  • Jeziora zajmują 20 procent powierzchni kraju.
poinformował informować - poinformować Myślę, że znaczenie tego czasownika jest jasne. Główny Urząd Statystyczny to w Polsce instytucja zajmująca się zbieraniem i udostępnianiem informacji statystycznych. najwyższy poziom poziom - to angielsku level najwyższy to przymiotnik, a konkretnie stopień najwyższy (czyli superlative) przymiotnika wysoki, a zatem po angielsku powiemy the highest. W języku polskim stopień najwyższy tworzymy od stopnia wyższego, dodając przedrostek naj-. Zobaczymy to na kilku przykładach:
  • wysoki - wyższy - najwyższy
  • bogaty - bogatszy - najbogatszy
  • niski - niższy - najniższy
  • piękna - piękniejsza - najpiękniejsza
O tym jak tworzymy stopień wyższy opowiem w jednym z kolejnych odcinków. Wróćmy teraz do rzeczownika poziom. Oto kilka przykładów:
  • Poziom życia w Polsce jest niższy od poziomu życia w Niemczech.
  • Po ostatnich ulewach podniósł się poziom wód w wieku rzekach.
  • Wysokość gór podajemy w metrach nad poziomem morza.
  • Na jakim poziomie jest twój angielski? Hm, na podstawowym.
od początku początek - to inaczej start lub punkt startu; punkt, w którym coś się zaczyna; moment, w którym coś zaczynamy robić. Zobaczmy parę przykładów:
  • Marzena narzeka od początku drogi.
  • Od początku swojej kariery Jacek był bardzo konsekwentny w tym co robi.
  • Pomyliłem się, muszę zagrać ten utwór od początku.
  • Spóźniliśmy się do kina i nie obejrzeliśmy tego filmu od początku.
  • Od początku nie wierzyłem w to, co opowiada.
2001 (dwa tysiące pierwszego) roku Liczebniki w języku polskim stwarzają sporo problemów. Nagram odcinek poświęcony ich stosowaniu. Na razie zapamiętajmy, że w przypadku liczb składających się z czterech cyfr (tak jak tutaj), a nie będących okrągłym tysiącleciem (1000, 2000, 5000), dwie pierwsze cyfry stoją zawsze w mianowniku, a pozostałe dostosowują swoją formę do przypadka. Na przykład:
  • Który mamy teraz rok? Dwa tysiące dwudziesty pierwszy. (mianownik)
  • W którym to było roku? W dwa tysiące dwudziestym pierwszym. (miejscownik)
  • Którego to było roku? Dwa tysiące dwudziestego pierwszego. (dopełniacz)
  • Zarchiwizowałem już dwa poprzednie lata. A co mam zrobić z dwa tysiące dwudziestym pierwszym? (narzędnik).
Jak widzimy, dwie pierwsze cyfry będące składowymi tego liczebnika stoją zawsze w mianowniku. Pozostałe dostosowujemy do wymaganego w danej sytuacji przypadka. ** I to było ostatnie słowo na dzisiaj. Na koniec jeszcze raz posłuchajmy całego nagłówka: Inflacja w listopadzie wyniosła 7,8 procent - poinformował Główny Urząd Statystyczny. To najwyższy poziom od początku 2001 roku. ** To tyle na dzisiaj. Jeśli nie chcesz przegapić żadnego odcinka, polub profil Podcastu polskiego na Facebooku. Zerknij też na Instagram. A dla tych, którzy chcą jeszcze więcej materiałów i są gotowi wesprzeć rozwój Podcastu, stworzyłem profil na Patreon, gdzie zamieszczam dodatkowe teksty i ćwiczenia. Linki znajdziesz na blogu. Do usłyszenia!

28 lis 2021

PP40: Transport publiczny w Krakowie


Posłuchaj

Przeczytaj

Cześć! Witam w najnowszym odcinku Podcastu polskiego. Dzisiaj zajmę ci więcej czasu niż zwykle, bo chciałbym opowiedzieć trochę o systemie transportu publicznego w Krakowie.

Jak zawsze, poza odsłuchaniem tego odcinka w twojej ulubionej apce do podcastów, możesz przeczytać cały tekst na moim blogu Podcastpolski.pl

A teraz zapraszam do słuchania.

System transportu w Krakowie opiera się na sieci tramwajowej i autobusowej. Wśród tych pierwszych są linie dzienne i nocne, a także zastępcze, gdy na przykład na czas remontu torowiska trzeba zmienić jakąś trasę.

Linie autobusowe można podzielić na miejskie i aglomeracyjne. Te drugie jeżdżą poza Kraków, do sąsiednich miasteczek i wsi. Są też linie przyspieszone, które zatrzymują się na niektórych przystankach; są linie nocne, a także wspomagające - uruchamiane w godzinach szczytu. Mamy jeszcze linie zastępcze, jeśli zachodzi taka potrzeba.

Warto wspomnieć o Krakowskim Szybkim Tramwaju, który w założeniu ma łączyć zalety tramwaju i metra. W praktyce polega to na bezkolizyjnych torowiskach tramwajowych, część w nich ma priorytet na skrzyżowaniach. Budowa tego systemu rozpoczęła się oficjalnie w latach 90. XX w. (w latach dziewięćdziesiątych dwudziestego wieku), a uruchomienie pierwszego korytarza nastąpiło w grudniu 2008 (dwa tysiące ósmego).

Zarządcą obu sieci, tramwajowej i autobusowej, jest Zarząd Transportu Publicznego w Krakowie, który jest jednostką budżetową miasta. To do niego należy planowanie, realizacja i nadzorowanie zadań związanych z organizowaniem przewozów w ramach publicznego transportu zbiorowego. Na jego zlecenie, przewozy są obecnie realizowane przez dwie firmy.

Pierwszą jest Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne S.A. (Spółka Akcyjna) w Krakowie. Jego właścicielem jest Krakowski Holding Komunalny S.A. posiadający 100 procent akcji. Jest on z kolei jednoosobową spółką Gminy Miejskiej Kraków. Jego głównym celem jest efektywne zarządzanie miejskimi spółkami.

Drugą firmą jest Mobilis sp. z o.o. (spółka z ograniczoną odpowiedzialnością). Jest to operator prywatny. Jego właścicielem jest Egged Holding Limited z Izraela. Poza Krakowem, jeździ jeszcze w Warszawie i Wrocławiu.

Dla pasażera, nie ma znaczenia, czy dana linia jest obsługiwana przez MPK, czy Mobilis. Obowiązują te same zasady, te same bilety, rozkłady jazdy są zebrane na jednej stronie internetowej.

Jak na miasto turystyczne przystało, strona z rozkładami, przystankami i liniami jest dostępna w językach: polskim, angielskim, niemieckim, hiszpańskim, włoskim, francuskim i rosyjskim.

Co do biletów, są różne rodzaje, począwszy od 20-minutowych, poprzez godzinne, dzienne, tygodniowe i rodzinne, na miesięcznych skończywszy. Można je kupić w biletomatach, w kioskach i innych punktach sprzedaży, jak również za pośrednictwem aplikacji.

Tabor, czyli autobusy i tramwaje jest stale unowocześniany. Po mieście jeżdżą niskopodłogowe autobusy, które spełniają najwyższe wymogi w zakresie emisji spalin (Euro6), są wyposażone w klimatyzację, biletomaty, elektroniczny system informacji pasażerskiej, monitoring. Coraz więcej jest pojazdów elektrycznych i hybrydowych.

Dla miłośników transportu, na stronie MPK zamieszczono pełną informację na temat taboru, ze zdjęciami.

W listopadzie 2021 (dwa tysiące dwudziestego pierwszego) roku rozpoczęła się zmiana nazw około 80 (osiemdziesięciu) przystanków. Właściwie to nie chodzi o zmianę, ale o uzupełnienie dotychczasowych nazw. Na przykład przystanek Poczta Główna teraz nazywa się Poczta Główna 02. Taki system ma ułatwić wyszukiwanie połączeń i orientowanie się w przystankach, zwłaszcza osobom niewidomym i słabowidzącym oraz cudzoziemcom. 

Dla przykładu, obecnie jest kilka przystanków o nazwie Rondo Mogilskie. Teoretycznie żaden problem, ale skąd cudzoziemiec, ba, nawet Polak, ma wiedzieć, z którego z nich jedzie dany tramwaj. Trzeba biegać między przystankami, sprawdzać, pytać inne osoby, które nie zawsze dobrze się orientują. Teraz każdy z tych przystanków będzie miał swój numer. Proste!

W ostatnich latach inwestuje się też sporo w transport kolejowy. Kiedyś pociąg był wykorzystywany w bardzo niewielkim stopniu jako środek komunikacji w mieście. Obecnie to się zmienia. Powstało kilka przystanków kolejowych. W budowie są kolejne, również w samym centrum.

Trwają prace nad usprawnieniem systemu transportu. Dużo się w ostatnich latach mówiło o potrzebie budowy metra. Miasto zleciło ekspertyzy. Z obecnie przeprowadzonych analiz wynika, że wariantem rekomendowanym będzie szybki tramwaj. Analizowane były też dwa alternatywne warianty metra, biegnące w całości tunelami. Jednak miałyby one zbliżone możliwości przewozowe do szybkiego tramwaju, a ich budowa i eksploatacja byłaby znacznie droższa. Wygląda więc na to, że metra nie będzie. Będzie szybki tramwaj, który jest też nazywamy premetrem, bo będzie biegł częściowo tunelami, częściowo estakadami.

Taksówki

Transport publiczny to też taksówki. W Krakowie jest wiele korporacji taksówkarskich. Coraz więcej z nich, oprócz zamawiania telefonicznego, oferuje też zamawianie kursów poprzez aplikację. To trend wyznaczony przez Ubera czy Bolta.

Jak w każdym wielkim mieście, o taksówkarzach krążą różne historie, zwłaszcza o tych, którzy zabierają ludzi spod dworca kolejowego albo z lotniska. Bywało, że cudzoziemcy wzywali policję, bo taksówkarz żądał więcej za kurs niż było ustalone.

Dlatego taką popularnością cieszy się choćby Uber. Zamawiając kurs, wiemy z góry, ile zapłacimy.

Rower

Każdego roku infrastruktura rowerowa powiększa się o kolejne kilometry. To głównie ścieżki rowerowe, ale powstają też kładki pieszo-jezdne. Jak nazwa wskazuje, no właśnie, dla pieszych. Jezdne nie oznacza dla samochodów, oznacza to, że są dla rowerów też.

Aktualna długość tras rowerowych wynosi 253 km (dwieście pięćdziesiąt trzy kilometry). Krakowianie mogą korzystać z 7201 (siedmiu tysięcy jeden) stojaków (ale ktoś to policzył), a także z 48 (czterdziestu ośmiu) stacji naprawczych. W Krakowie nie ma obecnie systemu rowerów miejskich. Został zawieszony w 2019 (dwa tysiące dziewiętnastym) roku. Na razie nie wiadomo, czy i w jakim kształcie wróci.

Teraz parę słów o korkach

Jak w każdym dużym mieście, tak i w Krakowie, powszechnym zjawiskiem są korki. W 2019 (dwa tysiące dziewiętnastym) roku zarejestrowanych było ponad 525.000 (pięćset dwadzieścia pięć tysięcy) samochodów osobowych, czyli na 1000 (tysiąc) mieszkańców przypadało 685 (sześćset osiemdziesiąt pięć) samochodów. To więcej niż w Berlinie czy Wiedniu! (W 2019 roku w Berlinie na 1000 mieszkańców przypadały 324 pojazdy, a w Wiedniu - 372). Na dodatek do Krakowa wjeżdża codziennie prawie 250 tysięcy pojazdów.

Urzędnicy przekonują, że wzorem innych europejskich metropolii, od kilku lat Kraków próbuje organizować system komunikacji tak, żeby uwzględniał potrzeby pasażerów transportu zbiorowego, kierowców samochodów, rowerzystów i pieszych. Z mojego punktu widzenia jako kierowcy, mogę jednak powiedzieć, że to raczej utrudnianie życia zmotoryzowanym.

Powiedzmy sobie szczerze: o to przecież chodzi. Jeśli władze miasta chcą zmniejszyć ruch samochody w centrum, to jak inaczej skłonić ludzi, żeby nie poruszali się swoimi samochodami? Utrudnić im życie!

Po pierwsze, zmniejsza się liczba miejsc parkingowych i rosną opłaty za parkowanie. Jeśli ktoś przyjedzie do centrum, to musi się nieźle natrudzić (a raczej nakręcić kierownicą), żeby znaleźć miejsce do zaparkowania. Z powodu cen nie zostawi samochodu na wiele godzin, bo zapłaciłby fortunę. W mieście wyznaczono trzy strefy ograniczonego ruchu i parkowania. I strefy te systematycznie się powiększają.

Zmniejsza się też liczba miejsc, do których można wjechać. Są strefy, do których mogą wjechać tylko mieszkańcy, pracownicy uprawnionych firm i służb, i taksówki.

Po drugie, generalnie coraz trudniej jest się poruszać po centrum. W tym celu, na przykład wprowadza się ruch jednokierunkowy na wielu ulicach, co sprawia, że czasem, żeby gdzieś dojechać, trzeba przejechać spory odcinek drogi "naokoło". Ponadto w ostatnim czasie zmniejszono liczbę pasów do jazdy na wielu ulicach. Część z nich wydzielono na miejsca parkingowe, a część na ścieżki rowerowe. To powoduje oczywiście jeszcze więcej korków i ma sprawić, że ktoś zastanowi się dwa razy, nim wsiądzie w samochód.

Po trzecie, władze miasta przekonują, że starają się coraz lepiej organizować transport publiczny. Trzeba uczciwie powiedzieć, że to się w jakimś stopniu udaje. Ale... Jak zwykle jest jakieś “ale”. Ta reorganizacja trwa od paru lat i... kosztuje. A to powoduje, że ceny biletów rosną. Właśnie na ceny pasażerowie narzekają najbardziej. W dużym skrócie, w ostatnich latach skrócono wiele tras, zwłaszcza autobusowych. Pasażerowie mają się częściej przesiadać. Taki system krótszych tras, za to z autobusami, które częściej kursują, ma być podobno bardziej efektywny. Ale to spowodowało, że czas dojazdu na dłuższych trasach się wydłużył. 

Na przykład ja kiedyś mogłem dojechać jednym autobusem spod domu do dworca kolejowego. Zajmowało to niecałe 20 (dwadzieścia) minut. Teraz wsiadam w autobus, przejeżdżam kilka przystanków i muszę przesiąść się na tramwaj. Czasem oznacza to kilka minut przerwy w podróży. W efekcie, dojazd np. do dworca zajmuje więcej czasu niż przedtem. Na dodatek płacę więcej, bo nie zdążę w 20 minut. Muszę więc kupić bilet godzinny, zamiast 20-minutowego. No, czyli płacę więcej.

A skoro już narzekamy, to powiedzmy o sprawie, która denerwuje mnie jeszcze bardziej. W lecie, kiedy uczniowie i studenci nie jeżdżą tak często jak w sezonie szkolnym, zmieniają się rozkłady jazdy. Zarówno autobusy, jak i tramwaje jeżdżą rzadziej. Miasto nie myśli o osobach, które codziennie dojeżdżają do pracy, a przecież to oni - nie uczniowie i studenci - płacą podatki. To przecież dorośli płacą pełną cenę biletów, podczas gdy uczniowie i studenci mają bilety za połowę ceny, a cześć z nich w roku szkolnym jeździ komunikacją publiczną za darmo, np. uczniowie szkół podstawowych.

Z mojego punktu widzenia wygląda to tak: Nie dość, że dopłacam do transportu, bo płacę podatki i kupuje bilety po pełnej cenie, to w lecie dostaję gorszą usługę. A skoro jeździ mniej tramwajów i autobusów, to co robię? Wsiadam w samochód. I koło się zamyka…

A ty? Jeździsz środkami transportu publicznego, czy raczej swoim samochodem? A może rowerem? Jeśli masz chwilę, napisz parę słów w komentarzu.

**

To tyle na dzisiaj. Jeśli nie chcesz przegapić żadnego odcinka, polub profil Podcastu polskiego na Facebooku. Zerknij też na Instagram.

A dla tych, którzy chcą jeszcze więcej materiałów i są gotowi wesprzeć rozwój Podcastu, stworzyłem profil na Patreon, gdzie zamieszczam dodatkowe teksty i ćwiczenia.

Do usłyszenia!


13 lis 2021

PP39: Chcesz chleb czy chcesz chleba?

Posłuchaj


Przeczytaj

“Chcesz chleb”, czy “chcesz chleba?” Hm... Czasownik chcieć jest jednym z tych, z którymi czasem i Polacy mają problem. Raz słyszymy “chcesz chleb?”, a innym razem “chcesz chleba?”. Która forma jest poprawna? Poświęć parę minut na posłuchanie tego podcastu, a poznasz odpowiedź.

Przypomnę, że transkrypcję tego nagrania znajdziesz na Podcastpolski.pl

Znaczenie

Według “Innego słownika języka polskiego”: jeśli chcemy czegoś, to odczuwamy potrzebę, aby to mieć, robić, doznawać tego lub aby to się stało. Taka jest definicja słowa CHCIEĆ.
Przykłady:

  • Chcę tylko trochę spokoju.
  • Chcę sernik z rodzynkami.
  • Chcę sernika.
  • Chcesz kawy?
  • Chcę książkę biograficzną, a nie romans.
  • Dzisiaj wieczorem chcę iść do kina. 
  • Po pracy chcę odpocząć przez chwilę.
  • W przyszłym miesiącu chcę kupić nowy samochód.
  • Chcę, żebyś to zrobił dzisiaj.

Odmiana

Przypomnijmy sobie odmianę czasownika CHCIEĆ w czasie teraźniejszym:

ja chcę

my chcemy

ty chcesz

wy chcecie

on, ona, ono chce

oni, one chcą


Przypadki

No właśnie, w jakim przypadku stoi rzeczownik po CHCIEĆ. Powtórzmy kilka przykładów, które podałem wcześniej:

  • Chcę tylko trochę spokoju. - W tym zdaniu mamy dopełniacz: “chcę spokoju”
  • Chcę sernika. - W tym zdaniu również mamy dopełniacz.
  • Chcesz kawy? - Również i w tym zdaniu występuje dopełniacz.

Ale posłuchaj:

  • Chcę sernik z rodzynkami. - Tutaj dzieje się coś dziwnego, “sernik” to przecież biernik.
  • Chcę kawę z mlekiem. - “Kawę” stoi w bierniku.

To jak to w końcu jest? Dopełniacz czy biernik? Już wyjaśniam.

Konstrukcji “chcieć + dopełniacz” używamy, kiedy mówimy, że chcemy części (a nie całości) czegoś, jakiejś konkretnej rzeczy, np. 

  • chcę sernika - oznacza, że chcę kawałek sernika, porcję sernika,
  • chcę kawy - oznacza: chcę trochę kawy,
  • chcę pieniędzy - oznacza, że chcę jakąś nieokreśloną ilość, część pieniędzy,
  • chcę chleba - oznacza, że chcę trochę chleba, kromkę chleba.

Dopełniacza używamy też, jeśli mowa jest o rzeczownikach abstrakcyjnych, np.

  • chcę spokoju,
  • chcieli wojny,
  • chcą sprawiedliwości.

Natomiast biernika używamy, gdy mówimy o rzeczownikach konkretnych, traktowanych jako całość, np.

  • chcę książkę biograficzną - mówimy tu o całej książce,
  • chcę gazetę - tutaj też mówimy o całej gazecie, raczej nie chcemy pół gazety,
  • chcę chleb - chcę cały bochenek, a nie tylko jedną kromkę,
  • chcę pieniądze - chcę wszystkie pieniądze, które zarobiłem, które mi się należą.

Podsumowując, w zależności od tego, co chcemy wyrazić, czy chcemy całość czegoś, czy tylko część, porcję użyjemy biernika albo dopełniacza. Mam nadzieję, że teraz już nie będziesz miał wątpliwości, kiedy powiedzieć: chcę chleb, a kiedy chcę chleba.

Jeśli nie chcesz przegapić żadnego odcinka, polub profil Podcastu polskiego na Facebooku. Zerknij też na Instagram.

A dla tych, którzy chcą jeszcze więcej materiałów i są gotowi wesprzeć rozwój Podcastu, stworzyłem profil na Patreon, gdzie zamieszczam dodatkowe teksty i ćwiczenia.

Zachęcam do kilkukrotnego odsłuchania Podcastu i przeczytania tekstu, żeby lepiej zapamiętać omawiane przykłady.

To tyle na dzisiaj. Do usłyszenia!

(Fot. Mae Mu - Unsplash)

All Rights Reserved by Podcast polski © 2022